36 χρόνια μετά την επανένωση: Οι γυναίκες αναφέρουν διαφορές Ανατολής-Δύσης

36 χρόνια μετά την επανένωση: Οι γυναίκες αναφέρουν διαφορές Ανατολής-Δύσης

Μια αναδρομή στην πρόσφατη ιστορία της Γερμανίας δείχνει ότι ακόμη και 36 χρόνια μετά την πτώση του Τείχους, η διαίρεση μεταξύ Ανατολής και Δύσης παραμένει ένα επίκαιρο ζήτημα. Μια τρέχουσα έρευνα του Ινστιτούτου Forsa, που δημοσιεύθηκε από το Ομοσπονδιακό Ίδρυμα, δείχνει ότι μόνο το 35% των ερωτηθέντων είναι της γνώμης ότι Ανατολή και Δύση έχουν αναπτυχθεί σε μεγάλο βαθμό μαζί. Ενώ το αίσθημα συνοχής στην Ανατολή είναι 23%, στη Δύση είναι τουλάχιστον 37%. Αυτό είναι το πλαίσιο στο οποίο δύο γυναίκες από την περιοχή Ribnitz-Damgarten παρέχουν ζωντανές γνώσεις για τις διαφορές μεταξύ των δύο μερών της Γερμανίας.

Η Henriette Hopp, μια 67χρονη από τη Ρηνανία-Παλατινάτο, ήρθε στην Ανατολή για επαγγελματικούς λόγους και βρήκε το σπίτι της στο Ribnitz-Damgarten. Για εκείνη και τους φίλους της, η μετακόμιση στην Ανατολή δεν ήταν μεγάλη υπόθεση. απλώς αναζητούσαν ένα ωραίο μέρος κοντά στο νερό. Γοητευμένη από το νέο περιβάλλον, παρατηρεί σαφείς διαφορές στη φροντίδα των παιδιών μεταξύ της Ανατολικής και της Δυτικής Γερμανίας. Ταυτόχρονα, έκανε γρήγορα νέες επαφές και σύντομα ένιωσε σαν στο σπίτι της.

Οι προκλήσεις της μετάβασης

Ένα άλλο παράδειγμα είναι η Siegrid Wüchner, η οποία είναι 76 ετών. Μεγάλωσε στο Zingst και έζησε στο Mönchhagen για πολλά χρόνια πριν μετακομίσει στο Gelbensande. Η άποψή τους για τη μεταβατική περίοδο χαρακτηρίζεται από έκπληξη και την αντίληψη φόβων και ανασφάλειων, ιδιαίτερα στους νέους. Σύμφωνα με αυτήν, στην Ανατολή οι γυναίκες εργάζονταν συχνά με πλήρες ωράριο, ενώ στη Δύση οι θέσεις μερικής απασχόλησης ήταν ο κανόνας. Αυτές οι διαφορετικές συνθήκες εργασίας είχαν μόνιμο αντίκτυπο στις κοινωνικές δομές.

Μια πιο ολοκληρωμένη ανάλυση της φροντίδας των παιδιών στην Ανατολική και Δυτική Γερμανία δείχνει ότι πολλά έχουν αλλάξει εδώ από την πτώση του Τείχους. Το 1989, στην Ανατολή, η φροντίδα ήταν μέρος του τομέα της εκπαίδευσης, ενώ στη Δύση κυριαρχούσε η οικογενειακή φροντίδα. Αυτές οι διαφορές συνοδεύτηκαν από διαφορετικές αντιλήψεις και εφαρμογές της εκπαιδευτικής εντολής και των δομών φροντίδας. Όπως σημειώνει η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία για την Αγωγή του Πολίτη, οι Ανατολικογερμανοί είχαν δωρεάν πρόσβαση στην ολοήμερη παιδική φροντίδα, ενώ οι γονείς στη Δύση έπρεπε συχνά να σκάβουν βαθιά στις τσέπες τους.

Η κοινωνική πραγματικότητα σήμερα

Ο Raj Kollmorgen, με καταγωγή από τη Λειψία, περιγράφει την εποχή της επανένωσης ως συναρπαστική αλλά και προκλητική. Υπό την επίβλεψή του, η Ανατολή έπρεπε να προσαρμοστεί στην οικονομική και κοινωνική αλλαγή - μια πρόκληση που ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να ξεπεραστεί για άτομα άνω των 40 ετών. Η Ανατολική Γερμανία έπρεπε να αλλάξει από μια βιομηχανική σε μια κοινωνία υπηρεσιών. Αυτός ο μετασχηματισμός οδήγησε σε δραστική αύξηση της ανεργίας τη δεκαετία του 1990, η οποία ήταν σημαντικά υψηλότερη από ό,τι στη Δύση.

Η διαφορά στο εισόδημα είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή: Κατά μέσο όρο, οι εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης στην Ανατολή κέρδισαν περίπου 837 ευρώ λιγότερα το 2024 από τους συναδέλφους τους στη Δύση. Ο συνολικός πλούτος στα δύο μέρη της Γερμανίας διαφέρει επίσης σημαντικά, δημιουργώντας ένα διαρκές χάσμα. Επιπλέον, λιγότεροι νέοι ζουν στην Ανατολή, γεγονός που επιδεινώνει περαιτέρω τη δημογραφική κατάσταση.

Μια θετική πτυχή, ωστόσο, είναι ότι στην Ανατολή οι γυναίκες τείνουν να εργάζονται λιγότερο συχνά σε θέσεις μερικής απασχόλησης. Αυτό μπορεί να αναχθεί στην εποχή της ΛΔΓ, όπου η κυβέρνηση προώθησε την απασχόληση των γυναικών και την πρόσβαση στη φροντίδα των παιδιών. Αυτές οι κληρονομιές εξακολουθούν να έχουν αντίκτυπο σήμερα, όπως τονίζει ο Kollmorgen, και έχουν διαρκή επιρροή στις κοινωνικές δομές.

Συνοψίζοντας, πρέπει να σημειωθεί ότι η πορεία προς την ενότητα χαρακτηρίστηκε και χαρακτηρίζεται από ποικίλες εμπειρίες και προκλήσεις. Η αναφορά για τις σημερινές διαφορές μεταξύ της Ανατολικής και της Δυτικής Γερμανίας δείχνει ότι υπάρχουν ακόμη πολλά να γίνουν για να δημιουργηθεί μια πραγματικά ισότιμη συνύπαρξη. Ο Wüchner ελπίζει ότι η προέλευση δεν θα πρέπει να παίξει ρόλο στο μέλλον, και ο Hopp βλέπει επίσης την ανάγκη για περισσότερη συνοχή.

Όσοι ενδιαφέρονται έχουν την ευκαιρία να μάθουν περισσότερα για τις διάφορες πτυχές της γερμανικής ενότητας διαβάζοντας τις εκθέσεις από Εφημερίδα της Βαλτικής Θάλασσας, Ομοσπονδιακή Υπηρεσία για την Παιδεία του Πολίτη και ZDF σήμερα τροχιά.