20 jaar emissiehandel: broeikasgassen gehalveerd in Europa!

20 jaar emissiehandel: broeikasgassen gehalveerd in Europa!

Twintig jaar geleden, in 2005, werd het Europese emissiehandelssysteem (EU-ETS) gelanceerd om het klimaatbeschermingsverdrag van Kyoto in de praktijk te brengen. Het doel is duidelijk: het terugdringen van de broeikasgassen in de EU. Ondanks enkele uitdagingen is het systeem succesvol gebleken en de cijfers spreken voor zich. Hoe Mopo rapporteerden dat de deelnemende faciliteiten hun uitstoot van broeikasgassen met maar liefst 50% konden verminderen. De totale uitstoot in Europa daalde met 51%, terwijl Duitsland een daling registreerde van ongeveer 47%.

Wat zit er achter dit succes? Ongeveer 9.000 systemen in de energiesector en energie-intensieve industrieën nemen deel aan de EU-emissiehandel, die samen verantwoordelijk zijn voor ongeveer 40% van de broeikasgasemissies in Europa. Het concept is gebaseerd op een ‘cap & trade’-systeem waarbij bedrijven emissierechten moeten kopen om hun uitstoot te bewijzen en deze met elkaar kunnen verhandelen. In de loop van de tijd zal het aantal beschikbare certificaten geleidelijk worden verminderd, waardoor de prijsdruk zal toenemen. Tegen 2027 zullen ook de brandstofemissies in het systeem worden geïntegreerd, waardoor het verwarmen en tanken waarschijnlijk duurder zal worden Federaal Milieuagentschap.

Successen en uitdagingen

De positieve effecten van de handel in emissierechten worden ook benadrukt door het Federaal Milieuagentschap (UBA). Vooral in de energiesector is er sprake van een merkbare daling van de emissies, voornamelijk als gevolg van het toenemende aandeel van hernieuwbare energiebronnen en de vermindering van de opwekking van elektriciteit uit steenkool. Niettemin was er in de industriële sector sprake van een lichte emissiestijging van 1%. Over het geheel genomen zijn de geregistreerde emissies in Duitsland met 47% verminderd, wat als een succes wordt beschouwd, ook al noemt de UBA geen specifiek aandeel van de emissiehandel in deze ontwikkeling, meldt Tijd.

Een ander interessant aspect is de CO₂-prijs, die tot 2018 relatief laag was in de emissiehandel. Inmiddels is de prijs afgevlakt op momenteel 55 euro per ton uitgestoten CO₂. Deskundigen verwachten dat de prijzen de komende jaren driecijferige niveaus kunnen bereiken, wat ook gedreven kan worden door toekomstige veranderingen in het handelslandschap.

Kijkend naar de toekomst

De koers voor de komende jaren is uitgezet. Vanaf 2024 wordt het zeevervoer opgenomen in het handelsmodel en zullen de uitdagingen rond de CO₂-uitstoot blijven toenemen. Vanaf 2027 worden ook brandstoffen geregistreerd, wat vooral voor consumenten tot hoge kosten kan leiden. De UBA acht het essentieel dat mensen begeleidende hulp krijgen om de financiële lasten te verlichten.

Tijdens de ontwikkeling van de Europese emissiehandel zijn er talloze andere regels en initiatieven bijgekomen, zoals de Renewable Energy Act en de wettelijk vastgelegde uitfasering van steenkool, die allemaal hebben bijgedragen aan het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen. De vraag blijft of de ambitieuze doelstellingen van 62% emissiereductie in 2030 gehaald kunnen worden – een uitdaging die voor alle betrokkenen grote taken met zich meebrengt.