Reislust en de zee: Saksen zet een nieuwe koers uit voor de cruise-industrie

Reislust en de zee: Saksen zet een nieuwe koers uit voor de cruise-industrie

De cruisetrend is booming - vooral de laatste jaren trekken scheepsreizen steeds meer mensen aan. Maar wat op het eerste gezicht verleidelijk lijkt, heeft ook zijn nadelen. Kati Naumann, een schrijfster uit Leipzig, vat dit gevoel precies samen in haar onlangs verschenen roman ‘Fernwehland’. Ze vertelt over onvervulde verlangens en de daarmee gepaard gaande reislust, die veel redenen biedt om te reizen. Het onderwerp is zo wijdverspreid dat het kruist met milieukwesties, vooral als het om cruises gaat.

Jens Janauscheck, de kapitein van het AIDAnova-cruiseschip, is tenslotte gepassioneerd door de zee. Maar zijn liefde voor de zeevaart staat in schril contrast met de impact van cruisen op het milieu. Wereldwijd zijn er immers ruim 400 cruiseschepen, die samen ruimte bieden aan tienduizenden passagiers, zo stelt het rapport van Planet Wissen. Het nieuwste schip, ‘Icon of the Seas’, biedt zelfs plaats aan maximaal 7.600 passagiers.

Klimaatvriendelijk cruisetoerisme – utopie of realiteit?

De problemen zijn enorm: cruiseschepen gebruiken vaak zware stookolie, die schadelijker is voor het milieu dan de brandstoffen die in auto's worden gebruikt. Alleen al een reis van Groot-Brittannië naar New York kan voor een passagier tot 9 ton CO₂-equivalenten opleveren, terwijl een retourvlucht van Düsseldorf naar New York slechts ongeveer 2,8 ton uitstoot. Deze cijfers tonen de aanzienlijke emissies aan die verband houden met de cruise-industrie. Vóór de pandemie werden jaarlijks ruim 23 megaton CO₂ en aanzienlijke hoeveelheden stikstof- en zwaveloxiden uitgestoten, wat niet alleen schade toebracht aan het milieu maar ook aan de gezondheid van mensen, zoals blijkt uit een analyse van de Transport & Environment Association.

Ondanks de dringende tekenen van een milieucrisis die wordt verergerd door het cruisen, zijn er lichtpuntjes. Gerenommeerde rederijen als MSC Cruises en TUI Cruises mikken op klimaatneutrale cruises, die in 2030 gerealiseerd moeten zijn. Carnival Corporation stelt ook klimaatdoelen tegen 2050, waaronder netto nul-uitstoot, en zal in de toekomst meer walstroom aan boord aanbieden. Maar is dat genoeg?

De uitdagingen van de traditionele vloot

Het zijn niet alleen de nieuwe luxe schepen die het cruisetoerisme bepalen. Christoph Springer van Saxon Steamshipping vertelt over de uitdagingen waarmee de bijna 200 jaar oude traditie van raderstoomboten op de Elbe te kampen heeft. ‘Diesbar’ is bijvoorbeeld de enige raderstoomboot op kolen ter wereld, die niet bepaald milieuvriendelijk is. NABU-vertegenwoordiger Sönke Diesner herkent de vooruitgang in de sector, maar weet ook dat de overstap naar milieuvriendelijke alternatieven te langzaam gaat.

Een ander probleem is het afvalbeheer: alleen al cruiseschepen genereren elke dag ruim 300 liter afvalwater per passagier en zijn verantwoordelijk voor een kwart van het vaste afval in het mondiale maritieme vervoer. In ecologisch kwetsbare gebieden, zoals de koraalriffen van het Caribisch gebied, veroorzaken ze grote schade, waarbij tot 200 vierkante meter rif per schip kan worden vernietigd.

Persoonlijke ervaringen en reizen

Niettemin blijft de reislust ongebroken. Daniela Pörtl, specialist in psychiatrie en psychotherapie, heeft in haar boek over ‘Wanderlust’ persoonlijke reiservaringen en evolutionaire aspecten met elkaar verbonden. Ze legt uit dat het ‘zwervende gen’ in deze context een belangrijke rol speelt. Ook de dokter Reinhard Friedl, die op cruiseschepen werkt en binnenkort het boek “A Doctor for Every Wave” publiceert, bespreekt het dagelijks leven aan boord en de uitdagingen die daarmee gepaard gaan.

De toekomst van de cruise-industrie hangt dus af van hoe snel en effectief duurzame praktijken worden geïmplementeerd. Het blijft spannend of dit een oplossing kan bieden voor het prangende milieuprobleem of dat uiteindelijk het verlangen naar avontuur en afstand de overhand zal krijgen. Trouw aan het motto: “Als je niet durft, win je niet!”