Alarmerende fijnstofniveaus in Brandenburg: luchtkwaliteit in beeld!

Alarmerende fijnstofniveaus in Brandenburg: luchtkwaliteit in beeld!

De luchtkwaliteit in Duitsland zorgt momenteel voor grote opschudding. Naarmate de discussie over fijnstof en luchtverontreiniging heviger wordt, komen steeds vaker de nieuwste meetgegevens naar voren. Zorgwekkend zijn de waarden van 26 juni 2025, die zijn gemeten op een meetstation op het sportveld Werner-Seelenbinder in Brandenburg an der Havel. Uit de metingen blijkt een fijnstofgehalte van 100 µg/m³, wat als “zeer slecht” wordt geclassificeerd. De grenswaarde van 50 µg/m³ is daarmee aanzienlijk overschreden en de 35 toegestane overschrijdingen per jaar kunnen niet meer worden nageleefd. Dit is een waarschuwingssignaal voor de volksgezondheid, aangezien fijnstof ernstige luchtwegaandoeningen kan veroorzaken of verspreiden.

Maar hoe is de algemene situatie in Duitsland? Luidruchtig Federaal Milieuagentschap Fijnstofmetingen sinds 2000 hebben aangetoond dat de jaargemiddelde PM10-waarden in veel regio’s tussen de 15 en 20 µg/m³ liggen, nadat ze aanzienlijk zijn gedaald sinds de jaren negentig, toen de gemiddelde waarden nog rond de 50 µg/m³ lagen. Niettemin blijft de vervuiling in stedelijke gebieden hoog. Uit de cijfers blijkt dat verkeer, industrie en verwarmingssystemen de belangrijkste veroorzakers zijn van fijnstofuitstoot.

Een veelomvattende uitdaging

Ook de Duitse Milieuhulp (DUH) heeft alarmerende informatie gepubliceerd. Uit een evaluatie van de luchtkwaliteitsgegevens voor 2023 bleek dat 99 procent van de meetstations de WHO-grensaanbeveling van 5 µg/m³ voor fijn stof overschrijdt. Het al lang bestaande probleem is vooral zichtbaar in steden als München en Essen. Als het om het stikstofdioxidegehalte gaat, zit bijna een derde van de stations zelfs boven het gezondheidsschadelijke niveau van 10 µg/m³. Dit heeft ook een directe impact op de gezondheidsstatistieken, aangezien de DUH schatte dat naleving van de WHO-limieten jaarlijks tot 38.900 voortijdige sterfgevallen in Duitsland zou kunnen voorkomen.

De federale overheid heeft nog niet gereageerd op deze alarmerende gegevens. De DUH roept op tot duidelijkere standpunten en naleving van de WHO-aanbevelingen, terwijl Duitsland momenteel plannen heeft om zich te onthouden van toekomstige onderhandelingen over grenswaarden in de EU.

Bescherming van de gezondheid is vereist

De gezondheidseffecten van een slechte luchtkwaliteit mogen niet worden onderschat. Volgens de huidige metingen wordt bij zowel “zeer slechte” als “slechte” waarden aanbevolen om fysieke inspanning buitenshuis te vermijden. Gevoelige groepen mensen worden ook bijzonder getroffen en moeten zichzelf beschermen tegen te veel tijd buitenshuis. Niet alleen fijnstofniveaus spelen hierbij een rol, maar ook andere verontreinigende stoffen in de lucht, zoals stikstofoxiden. Deze kunnen ook tot gezondheidsproblemen leiden en zijn, samen met fijnstof, zorgwekkend.

Samenvattend laat de situatie zien dat het vraagstuk van fijnstof en luchtkwaliteit hoge prioriteit moet krijgen in de politieke en maatschappelijke discussie. Het beschermen van de gezondheid moet de topprioriteit zijn en vereist maatregelen die zowel lokaal als op federaal niveau op verstandige wijze kunnen worden gecommuniceerd. De uitdaging is om de luchtkwaliteit duurzaam te verbeteren, zodat de lucht die we inademen weer veilig is. Als toekomstgerichte samenleving kunnen we alleen maar hopen dat de verantwoordelijken de noodzakelijke stappen zullen ondernemen.