Spree onder bescherming: milieuactivisten eisen rechten voor rivieren!

Spree onder bescherming: milieuactivisten eisen rechten voor rivieren!

In Duitsland gaan steeds meer stemmen op die pleiten voor wettelijke erkenning van de Spree. Milieuactivisten eisen dat de Spree een eigen rechtspersoonlijkheid krijgt. Deze beweging maakt deel uit van een mondiaal initiatief om rechten voor de natuur te vestigen dat al gaande is in landen als Ecuador, Nieuw-Zeeland en India. In artikel 71 van zijn grondwet garandeert Ecuador “de natuur of Pacha Mama” zijn eigen rechten en erkent daarmee de diepgewortelde verbinding tussen mens en natuur, die ook wordt vertegenwoordigd door inheemse culturen, zoals ZDF Today meldt.

De toestand van veel rivieren in Duitsland, waaronder ongeveer 15.000 kleine en middelgrote waterlichamen, is vaak zorgwekkend. Milieuactivisten willen ervoor zorgen dat door het verlenen van rechten aan de natuur ook preventieve beschermingsmaatregelen kunnen worden genomen voor onze ecosystemen. Professor Christian Calliess benadrukt dat de bestaande milieuwetgeving in Duitsland alomvattend is, maar Christine Axe van het netwerk ‘Rights of Nature’ bekritiseert dat de bestaande wetten vaak pas van kracht worden nadat de natuur is vernietigd, wat catastrofale gevolgen heeft voor het milieu.

Natuurrechten in beeld

Een concept dat steeds meer op de voorgrond treedt is de juridische erkenning van de natuur als juridisch subject. Dit zou een belangrijke stap in de goede richting zijn en ervoor kunnen zorgen dat de natuur niet langer louter als een voorwerp van milieubescherming wordt gezien. Momenteel kan de natuur in Duitsland geen subjectieve rechten ontlenen of deze juridisch afdwingen, wat de roep om een ​​grondwetswijziging om deze rechten te erkennen des te urgenter maakt. In deze context wordt het vermogen om natuurbehoud te integreren in de sociale en economische infrastructuur als essentieel beschouwd om de huidige ecologische crisis, die wordt verergerd door de klimaatverandering en het uitsterven van soorten, aan te kunnen pakken, aldus bpb.

Een nieuwe benadering die in deze discussie wordt overwogen, is een ‘ecologische basiswet’ die al is opgesteld door het netwerk ‘Rights of Nature’ en die het verlenen van eigen rechten aan de Spree zou kunnen omvatten. Dit gebeurt in het kader van een pilotproject dat bedoeld is om de zuurstoftoevoer naar de Spree te verbeteren. Bovendien zal er een wetsontwerp voor de wettelijke erkenning van de Spree in de Bondsdag worden ingediend om deze een stem te geven.

Een blik over de grenzen heen

De internationale beweging voor de rechten van de natuur heeft al enkele successen geboekt. In Nieuw-Zeeland is de Whanganui-rivier bijvoorbeeld erkend als een juridische entiteit. Dit luidt een nieuw tijdperk in natuurbehoud in waarin de mens niet langer over de natuur regeert, maar er een partnerschap mee aangaat. Het voorstel voor wettelijke erkenning van de natuur als rechtssubject is geen toeval en vindt zijn weerslag in de huidige discussie over een nieuw ecologisch liberalisme. De bijdrage van Andreas Gutmann in het boek “Kan het Antropoceen slagen?” behandelt deze onafhankelijke juridische benaderingen en hun betekenis voor onze toekomst in het Antropoceen, zoals De Gruyter opmerkt.

Samenvattend laten de verschillende initiatieven en eisen zien dat een heroverweging van de perceptie van de natuur als juridische actor dringend nodig is om echte verandering teweeg te brengen. De bescherming van de natuur vereist niet alleen de aanpassing van bestaande wetten, maar ook een fundamentele herschikking van ons begrip van het recht dat de rechten van de natuur erkent en bevordert. Dit is de enige manier waarop we de uitdagingen van onze tijd met succes kunnen overwinnen en een intacte omgeving kunnen achterlaten voor toekomstige generaties.