Na jakie ubezpieczenie społeczne mogą sobie jeszcze pozwolić Niemcy?

Na jakie ubezpieczenie społeczne mogą sobie jeszcze pozwolić Niemcy?

W Niemczech miasta, gminy i powiaty stoją przed ogromnymi wyzwaniami finansowymi. Do kompromisów zmuszony jest także powiat Ludwigslust-Parchim, często określany jako zamożniejszy powiat Meklemburgii-Pomorza Przedniego. „To kwestia, która dotyczy nas wszystkich” – podkreśla prezydent federalny Frank-Walter Steinmeier, wzywając do kompleksowych reform państwa opiekuńczego. Reforma ta nadaje ton w czasie, gdy finansowanie siatki bezpieczeństwa socjalnego staje się coraz trudniejsze. Na ile więc bezpieczeństwa może sobie jeszcze pozwolić nasze społeczeństwo?

Od około 80 lat, pomimo różnych kryzysów, cieszymy się w Niemczech względnym zabezpieczeniem społecznym. Ale teraz na horyzoncie widać zmianę paradygmatu. Konstrukcja państwa opiekuńczego jest zagrożona: należy znaleźć nową równowagę między dochodami i wydatkami, a także między solidarnością a osobistą odpowiedzialnością. Steinmeier ostrzega, że ​​społeczeństwo musi zdecydować, jak społeczne chce być w przyszłości. Niezbędny jest złożony dyskurs na temat możliwych opcji działania. Należą do nich ograniczenie siatki zabezpieczenia społecznego i wyeliminowanie obowiązkowej pomocy, takiej jak dopłata do kosztów opieki czy zasiłek obywatelski, inne natomiast wzywają do zwiększenia dochodów poprzez podwyższenie podatków. Mogłyby one zostać obciążone wszystkimi obywatelami w postaci podatku VAT lub podatków dochodowych, a dokładniej dotyczyć tylko tych, którzy są w lepszej sytuacji finansowej dzięki podatkom od majątku, spadków i osób bogatych.

Potrzeba remontu

Jak szczegółowo opisuje portal Wissen.de, państwo opiekuńcze w Niemczech ma na celu zapewnienie obywatelom sprawiedliwości społecznej i możliwie największego bezpieczeństwa. Jednocześnie podkreśla się potrzebę uczestnictwa wszystkich obywateli w państwie opiekuńczym. Zmiany demograficzne, rosnąca średnia długość życia i spadający wskaźnik urodzeń wymagają restrukturyzacji państwa opiekuńczego. Szczególnie wysokie bezrobocie stanowi obciążenie dla systemów zabezpieczenia społecznego i pilnie wymaga nowych rozwiązań. Nie można zaprzeczyć, że państwo opiekuńcze jest zakotwiczone w Ustawie Zasadniczej i ma na celu pomóc w zrównoważeniu nierówności szans.

Znaczenie dobrze funkcjonującego państwa opiekuńczego znajduje odzwierciedlenie także w porównaniu międzynarodowym: Niemcy oferują pełniejsze usługi społeczne niż wiele innych krajów, w tym USA. W rezultacie wskaźnik ubóstwa w tym kraju jest niższy. Niemniej jednak toczy się intensywna dyskusja na temat struktury świadczeń socjalnych, zwłaszcza wokół pieniędzy nowych obywateli, które mają zastąpić Hartza IV. Powinien nie tylko zapewniać zabezpieczenie społeczne, ale także promować podnoszenie kwalifikacji bezrobotnych. Krytycy narzekają jednak, że standardowe wymagania nie zostały wystarczająco podwyższone, a różnica między płacami a świadczeniami socjalnymi w dalszym ciągu się powiększa.

Społeczeństwo w rozterce

Sytuacja jest złożona. Według Fundacji Böcklera sektor niskich wynagrodzeń utrzymuje się pomimo niedoboru wykwalifikowanych pracowników, a wiele osób pracujących w pełnym wymiarze godzin jest zależnych od świadczeń socjalnych. Chociaż dyskutuje się o niektórych reformach, takich jak pieniądze obywatelskie, w rzeczywistości dla wielu osób nie ma zauważalnej poprawy. Ponad 1,5 miliona dzieci mogłoby skorzystać z podstawowej ochrony dzieci, co jest postrzegane jako krok we właściwym kierunku, ale również w tym przypadku wdrożenie często zależy od dostępności miejsc opieki nad dziećmi i jakości ofert publicznych.

Ponadto rosnące nierówności w dochodach powodują niepokój. Od 2010 r. sytuacja uległa pogorszeniu: ponad 40% ubogich gospodarstw domowych nie posiada rezerw finansowych. Działania na rzecz zwalczania ubóstwa są pilniejsze niż kiedykolwiek, a dobrobyt społeczeństwa zależy od umiejętnej polityki reform. Niezbędne środki można sfinansować poprzez reformę hamulca zadłużenia i skuteczniejsze opodatkowanie dużych aktywów.

Ogólnie rzecz biorąc, znaleźliśmy się na rozdrożu: równowaga między żądaniami społecznymi a możliwościami finansowymi państwa wymaga aktywnego udziału obywateli i komitetów politycznych. Należy pamiętać o ryzyku podziałów i nierówności społecznych, ponieważ nieprzewidywalność okoliczności życiowych może dotyczyć także każdego człowieka. Jak zadecyduje nasze społeczeństwo?