Autotolschandaal: belastingbetalers betalen nog eens 27 miljoen euro!

Autotolschandaal: belastingbetalers betalen nog eens 27 miljoen euro!

De tolramp houdt de belastingbetalers in spanning: de federale overheid betaalt nu nog eens 27 miljoen euro als compensatie aan de exploitanten van de mislukte autotol. Dit bedrag is gepland in de federale begroting 2025 en toont aan dat het einde van het tolproject niet alleen juridische maar ook financiële gevolgen zal hebben. In totaal bedraagt ​​de compensatie die de federale overheid aan de operatoren moet betalen maar liefst 270 miljoen euro. De nieuwe 27 miljoen euro maakt deel uit van de inzending van het federale ministerie van Financiën voor de komende aanpassingsvergadering van de begrotingscommissie van de Bondsdag, zoals nordkurier.de meldt.

Maar waar komen deze hoge kosten vandaan? Volgens een arbitraal vonnis vloeit de 27 miljoen euro voort uit een verdere arbitrageprocedure met betrekking tot het beëindigde contract voor de “automatische controle op de infrastructuurheffing”. In 2023 moest de federale overheid 243 miljoen euro betalen voor de tol. Deze betaalmiddelen kwamen tot stand na een langdurig juridisch geschil, aan het einde waarvan de exploitanten toegang kregen tot de fondsen dankzij de beslissing van het Europese Hof van Justitie (HvJ) - een ware tragedie voor de staatskas.

De lange weg naar de tol

De autotol werd oorspronkelijk aangekondigd als een hartproject van de CSU. Minister van Transport Andreas Scheuer droomde van een bron van inkomsten die de lasten voor Duitse chauffeurs zou verlichten, terwijl buitenlandse voertuigeigenaren moesten betalen. Het plan was om de tol vanaf oktober 2020 in te voeren, maar het HvJ heeft deze in juni 2019 onrechtmatig verklaard. Volgens de rechtbank is de tol in strijd met het EU-recht omdat buitenlandse bestuurders hierdoor worden gediscrimineerd. De beslissing kwam naar aanleiding van een rechtszaak die Oostenrijk, gesteund door Nederland, had aangespannen tegen Duitsland, dat steun kreeg van Denemarken. Op dit punt is het duidelijk dat de juridische hindernissen niet alleen de dam van deze financiële last hebben gestopt, maar deze zelfs nog verder hebben vergroot.[3]

Na de uitspraak beëindigde de federale overheid de contracten met de tolexploitanten, waaronder het Oostenrijkse Kapsch TrafficCom AG, en eisten de exploitanten vervolgens aanvankelijk ruim 560 miljoen euro schadevergoeding. Scheuer verwierp deze claims, wat culmineerde in arbitrage. Uiteindelijk werd overeenstemming bereikt over de genoemde 243 miljoen euro, die minister van Transport Volker Wissing als “bitter” omschreef omdat er geen geld is voor andere infrastructuurmaatregelen.

De juridische gevolgen voor Scheuer

Maar de affaire heeft niet alleen financiële gevolgen. De voormalige minister van Transport heeft ook juridische problemen. Zowel hij als voormalig staatssecretaris Gerhard Schulz worden in de tolonderzoekscommissie beschuldigd van onbeëdigde valse verklaringen. De regionale rechtbank van Berlijn moet nu beslissen of de aanklacht wordt aanvaard. Dit maakt het indrukwekkend duidelijk: de kwestie van de tolheffingen voor auto's zal de Duitse politiek nog een tijdje bezig houden, en het is te voorzien dat we nog vaak over de gevolgen zullen lezen. Wie had ooit gedacht dat een project dat zo groot in de startblokken stond zo’n ramp kon worden?

Samenvattend moet worden opgemerkt dat de mislukte autotol niet alleen een juridische last betekent, maar ook een grote financiële last voor de federale overheid. Met de extra betalingen wordt de laatste rekening die is vervaagd uit een optimistisch plan zichtbaar. De echo's van deze ramp zullen nog jaren in de CDU/CSU-politiek weerklinken, en de kosten lijken te blijven stijgen.