Protest tegen Lenin-monument: Schwerin herdenkt de slachtoffers van tirannie

Protest tegen Lenin-monument: Schwerin herdenkt de slachtoffers van tirannie

In Schwerin namen op 14 juni 2025 ongeveer drie dozijn vertegenwoordigers van slachtoffersverenigingen deel aan een protest tegen het Lenin-monument. Het doel van de bijeenkomst was om het publiekelijk eren van mensen uit de tirannie, vooral de voormalige Sovjetleider, af te wijzen. Burkhard Bley, de staatsvertegenwoordiger die in het reine kwam met de SED-dictatuur, verwees naar Lenins connectie met de “Rode Terreur” en herinnerde aan de 35.000 Duitse burgers die politiek vervolgd werden in de Sovjetbezettingszone en de vroege DDR. Hij kondigde eind september een conferentie over dit onderwerp in Schwerin aan, zoals gerapporteerd door n-tv.de.

Stefan Krikowski, de voorzitter van de kampgemeenschap Vorkuta, uitte scherpe kritiek op het behoud van het monument en riep op tot ontmanteling. In zijn opmerkingen stelde hij voor een monument te bouwen voor Arno Esch, die in 1950 door een Sovjet-militair tribunaal ter dood werd veroordeeld. Een deprimerend resultaat: tussen 1950 en 1953 werden meer dan 100 doodvonnissen uitgevoerd door Sovjet-militaire tribunalen in Schwerin. Tijdens het evenement werden deze slachtoffers herdacht door hun namen voor te lezen.

Lenin-monument als controversieel symbool

Het Lenin-monument, dat in 1985 werd opgericht op de toenmalige Leninallee, nu Hamburger Allee, is altijd onderwerp van verhitte discussies. Er is in het verleden meerdere keren met verf gespoten. Ondanks deze gebeurtenissen besloot de stad Schwerin het standbeeld niet te ontmantelen. In plaats daarvan gaat het nu vergezeld van een verklarend bord. Deze plaquette is bedoeld om licht te werpen op de geschiedenis en de controverses eromheen.

Naast het protest werd een reizende tentoonstelling met de titel ‘Walls – Grids – Prikkeldraad’ geopend in het Documentatiecentrum voor Slachtoffers van Dictatuur, dat was ingericht op de plek van het voormalige voorlopige hechteniscentrum van de Stasi. Deze tentoonstelling werpt licht op de politieke vervolging in de Sovjet-bezettingszone en de DDR en biedt een diep inzicht in het lot van veel mensen.

De andere visie: verdediging van het monument

Ondanks de protesten zijn er ook stemmen die campagne voeren voor het behoud van het Lenin-monument. De “Unie van Slachtofferverenigingen van Communistische Tirannie e.V.” (UOGK) was tegelijkertijd bezig met het plannen van een actie om het monument te bedekken. Ze eist: "Weg met het Lenin-standbeeld! Geen publieke eer voor criminelen!" Een artikel van rf-news.de vermeldt dat de UOGK ook de huidige politieke ontwikkelingen in Duitsland aanpakt, in het bijzonder de opkomst van de AfD en een groeiende fascistische dreiging.

Het artikel belicht ook de historische prestaties van de regering van Lenin die volgens voorstanders nog steeds relevant zijn, zoals het einde van de Eerste Wereldoorlog, het recht op zelfbeschikking van volkeren en de introductie van een achturige werkdag. Als gevolg hiervan wordt een oproep gedaan om het monument te verdedigen en een antifascistisch eenheidsfront te vormen.

Het feit dat het Lenin-monument zo’n controversieel symbool is, wijst niet alleen op de diepe wonden in de Duitse geschiedenis, maar laat ook zien hoe de relevantie van het verleden tot op de dag van vandaag voortduurt. Het valt nog te bezien welke weg de cultuur van herdenken en herdenken hier zal inslaan.