Schwerin herdacht: Monument herdenkt de pogromnacht van 1938

Schwerin herdacht: Monument herdenkt de pogromnacht van 1938

Op 9 november 2025 herdachten ongeveer 200 burgers in Schwerin de slachtoffers van de pogromnacht van 1938 met een herdenkingsdienst. Dit uur van waarschuwing en herdenking op de Schlachtermarkt werd georganiseerd door de “Werkgroep 9 november 1938”. Onder het motto ‘Herinnering en verantwoordelijkheid’ heeft de werkgroep zich gebogen over de vragen over het verlies aan menselijkheid en solidariteit en opgeroepen tot een beslissende houding tegen antisemitisme en racisme. De verantwoordelijkheid van ieder individu werd bijzonder benadrukt.

Karl-Georg Ohse van de werkgroep was bijzonder nadrukkelijk en benadrukte de noodzaak om gerechtigheid voor de slachtoffers en hun overlevenden te garanderen. Hij wees erop dat, zoals filosoof Hannah Arendt ooit zei, ontslag en terugtrekking geen opties zijn. Staatsrabbijn Yuriy Kadnykov riep de aanwezigen op om actief bij te dragen aan een samenleving van solidariteit en herinnerde eraan dat de pogrom leidde tot de vernietiging van de synagoge van Schwerin – onderdeel van de systematische vervolging die in de jaren vóór 1938 begon.

Een donker hoofdstuk in de geschiedenis

De pogrom van november, ook wel bekend als de ‘Kristallnacht’, beschrijft de verschrikkelijke gewelddaden tegen de joodse bevolking in het Duitse Rijk rond 9 november 1938. Onder het mom van ‘orde’ werden synagogen, winkels en joodse huizen platgebrand en vernietigd. Deze rellen werden grotendeels gepleegd door leden van de SA en SS en vonden plaats in aanwezigheid van een burgermenigte, terwijl de nationaal-socialistische leiding, onder leiding van Joseph Goebbels, opriep tot geweld.

De directe aanleiding is de moordaanslag op de Duitse diplomaat Ernst vom Rath, die plaatsvond op 7 november 1938. De reacties van de NSDAP op zijn dood waren de beslissende factor in de collectief georganiseerde gewelddaden die leidden tot de vernietiging van ongeveer 1.406 synagogen in heel Duitsland en de plundering van meer dan 7.500 winkels. Officieel waren 91 mensen het slachtoffer van de pogroms, maar het niet-gerapporteerde dodental bedraagt ​​ruim 1.500. Daarnaast werden ongeveer 30.000 Joodse mannen naar concentratiekampen gedeporteerd. Deze incidenten markeerden de overgang van discriminatie naar systematische vervolging van de Joodse bevolking en droegen bij aan de opkomst van de Shoah.

De gevolgen en verantwoordelijkheid in het heden

De systematische discriminatie van de joodse bevolking was al begonnen toen de nationaal-socialisten in 1933 aan de macht kwamen, toen de ‘Wet tot herstel van het professionele ambtenarenapparaat’ werd aangenomen, die ongeveer 2.500 joodse ambtenaren uitsluitte. De wetten van Neurenberg uit 1935 maakten joden tot tweederangsburgers. Na de pogroms moesten Joodse bedrijven een ‘boeteboete’ van een miljard Reichsmark betalen, wat de financiële uitbuiting verder verergerde.

Tegenwoordig worden Joodse instellingen in Duitsland nog steeds bewaakt door de politie, en de angst voor gewelddadige aanvallen blijft bestaan, zoals de gebeurtenissen in Halle en Oldenburg de afgelopen jaren hebben aangetoond. Het is belangrijk dat de herinnering aan de slachtoffers levend blijft en waarschuwt de huidige samenleving voor de herhaling van dergelijke tragedies.

De herdenking in Schwerin is een kleine maar belangrijke stap in de richting van een solidaire en respectvolle samenleving die het verleden onder ogen ziet en lessen trekt voor de toekomst. Omdat staatsrabbijn Yuriy Kadnykov het treffend verwoordde: “Ieder van ons heeft de verantwoordelijkheid om actief op te komen tegen antisemitisme en racisme.” Daarom is een herdenkingsevenement niet alleen een herinnering, maar ook een beroep op het geweten.

Voor meer informatie over de gebeurtenissen van de pogromnacht kunt u terecht op bpb en ZDF.