Beleef Berta, de Kiepenfrau: verhalen uit de Harz!

Beleef Berta, de Kiepenfrau: verhalen uit de Harz!

Hier in Osterode am Harz staat een spannend evenement op stapel: op zaterdag 19 juli 2025 nodigt het VVV-kantoor van de stad u uit voor een speciale stadsrondleiding. Onder de titel “Met Berta, de Kiepenfrau, door Osterode” krijgen de deelnemers een diep inzicht in de fascinerende wereld van de Kiepenfrauen, die ooit met hun goederen en verhalen door de regio reisden. De rondleiding vindt plaats van 11.00 uur tot 12.30 uur. en staat open voor iedereen die meer wil weten over deze bijzondere vrouwen.

Deze Kiepenfrauen speelden een belangrijke rol in de Harz-samenleving door niet alleen goederen te vervoeren, maar ook nieuws en wijsheid van dorp naar dorp te brengen. Berta zelf zal vertellen over haar dagelijkse leven en de uitdagingen waarmee ze te maken kreeg. Het doel van de tour is om de sociale rol van deze opmerkelijke vrouwen nieuw leven in te blazen en hun engagement op passende wijze te eren. Het ontmoetingspunt bevindt zich voor de toeristische informatie bij de stadsmuur, Aegidienstraße 16 in Osterode am Harz. Deelname kost € 8,00 per persoon, kinderen en jongeren tot 16 jaar mogen gratis mee. Aanmelden is niet nodig, kom dus gewoon langs!

Een kijkje in de geschiedenis van de Kiepenvrouwen

De eerste afbeeldingen van de Kiepen-vrouwen dateren uit de 16e eeuw. Deze vrouwen vormden tot het eerste derde deel van de 20e eeuw het beeld van de Harz. Vaak aangeduid als de “kamelen van de Oberharz”, vervoerden ze ladingen van meer dan 40 kilogram in een donjon, een mandensysteem gemaakt van geweven wilgenhout. Voor veel mijnbouw- en bosbouwfamilies waren zij de levensader, omdat hun loon vaak diende als extra inkomen naast het gezinsinkomen. Vooral in de wintermaanden onderhielden zij contact met de vlakten en wisselden zij goederen en informatie uit die op het platteland van groot belang waren. Hun taken waren gevarieerd en omvatten onder meer het vervoeren van voedsel, alcohol en wol, maar ook de zorg voor het bos.

Sommigen van hen vervoerden als ‘poederarbeiders’ zwart kruit, terwijl anderen als ‘landwandelaars’ verse producten brachten of als ‘culturele vrouwen’ een bijdrage leverden aan de zorg voor de bossen. Hun kracht en geduld maakten hen tot een onvermoeibare natuurkracht. Interessant genoeg profiteerden de Kiepen-vrouwen van elke vrije minuut en breiden ze onderweg vaak. Zwangerschappen weerhielden haar er niet van om te werken; Ze droegen hun kleine kinderen vaak met zich mee in hun bedje of “nenne”. Rapporten laten zelfs geboorten onderweg zien. Maar het harde werken had ook zijn keerzijde: gezondheidsverlies leidde vaak tot bedelen als er geen familie was.

Toerisme en Kiepenfrauen

Met de opkomst van het toerisme in de Harz kregen de Kiepenfrauen een nieuw werkterrein en werden ze populaire Harzgidsen. Veel wandelpaden in de Oberharz volgen nu de oude paden die ooit door deze sterke vrouwen werden gebruikt. Rond de onderwerpen Kiepenfrauen en boodschappenlopers heeft zich een kleine literaire erfenis ontwikkeld. Wij kunnen u de werken “Kräuterweiber, Kiepenfrauen und Errandinnen im Harz” uit Goslar (1991) en Uwe Lagatz’s “Wegweiser und Harzführer” uit Wernigerode (2011) aanbevelen, die gedetailleerd licht werpen op de fascinerende levens van deze vrouwen.

Iedereen die geïnteresseerd is in de verhalen en levens van de Kiepen-vrouwen mag de rondleiding door Osterode niet missen. Het is een kans om jezelf onder te dompelen in het verleden terwijl je door de prachtige straten van deze historische stad slentert.