Illegaal werk in de bouwsector: de douane controleert 260 werknemers in Saksen
Financiële controle op zwartwerk onderzoekt bouwlocaties in Noord-Saksen: 100 douanebeambten ontdekten talloze overtredingen van de minimumloonwetten.

Illegaal werk in de bouwsector: de douane controleert 260 werknemers in Saksen
Op 16 juni 2025 voerde de financiële controle op zwartwerk op het hoofdkantoor van de douane in Dresden een uitgebreide audit uit in de bouwsector die landelijk en risicogericht was. Tijdens deze campagne werden meer dan 100 douanebeambten ingezet, die in totaal acht bouwlocaties in Dresden, Leipzig en Oost- en Noord-Saksen controleerden. Ze ontmoetten ruim 260 medewerkers van 60 verschillende bedrijven. De onderzoekers troffen in 65 gevallen verdachte omstandigheden aan die tot verder onderzoek zullen leiden, waaronder schendingen van het minimumloon en illegale tewerkstelling van buitenlanders. Heike Wilsdorf, perswoordvoerster voor financiële controle, legde uit dat vooral de bouw en de secundaire industrie vaak het voorwerp van onderzoeken vormen, omdat zij bijzonder getroffen worden door zwartwerk. Werkgevers moeten, ongeacht of ze in binnen- of buitenland gevestigd zijn, voldoen aan de Duitse minimumloonregels. Het minimumloon bedraagt momenteel 12,82 euro bruto per uur en geldt sinds 1 januari 2025; voorheen was het 9,35 euro.
Het probleem van zwartwerk is geen nieuw probleem in Duitsland. Volgens het federale ministerie van Financiën werd in 2024 de schade als gevolg van zwartwerk vastgesteld op ongeveer 766 miljoen euro. In ongeveer 25.000 werkgeversaudits werden bijna 97.000 onderzoeken gestart. In totaal werden gevangenisstraffen van 1.277 jaar opgelegd. Het is duidelijk dat zwartwerk en illegale werkgelegenheid bijna alle sectoren van de economie treffen, maar vooral de loonintensieve sectoren. De Wet ter bestrijding van zwartwerk (SchwarzArbG) vormt de rechtsgrondslag voor de bestrijding van zwartwerk en werd in 2019 hervormd om de controlebevoegdheden op het gebied van financiële controles uit te breiden.
Achtergrond en ontwikkelingen
Sinds de introductie van een landelijk minimumloon in Duitsland op 1 januari 2015 heeft de publieke discussie zich vaak geconcentreerd op de impact van deze maatregel op de werkgelegenheid en de lonen. Het minimumloon werd geleidelijk verhoogd van aanvankelijk 8,50 euro naar 9,35 euro. Uit recente onderzoeken blijkt echter dat er weinig betrouwbare informatie bestaat over het verband tussen minimumloon, zwartwerk en illegale arbeid. Uit een onderzoek dat verschillende loonintensieve bedrijfstakken analyseerde, waaronder de horeca en de vleesindustrie, bleek dat de structurele kenmerken van elke bedrijfstak en de motivaties van de betrokkenen belangrijker zijn dan het minimumloon zelf.
Zwartwerk blijft een complex vraagstuk. Terwijl de financiële controle blijft proberen de regelgeving af te dwingen, is georganiseerd zwartwerk in heel Europa actief. Het bestrijden van dergelijke vormen van illegale arbeid blijkt een uitdaging, vooral als gevolg van ketenfraude waarbij gebruik wordt gemaakt van complexe criminele structuren om niet-aangegeven lonen en corruptie te financieren. Des te belangrijker is het dat werknemers en werkgevers de geldende regelgeving serieus nemen en naleven.
De huidige audits bevestigen eens te meer hoe cruciaal het is om eerlijke arbeidsomstandigheden te garanderen en de rechten van alle werknemers te beschermen. Dit is de enige manier om ervoor te zorgen dat de arbeidsmarkt transparant en eerlijk blijft voor alle betrokkenen.