Erfurt herdenkt: 50 jaar na brute rellen tegen Algerijnen

Erfurt herdenkt: 50 jaar na brute rellen tegen Algerijnen

Een donker hoofdstuk uit het Duitse verleden komt tegenwoordig tot leven in Erfurt, omdat vijftig jaar geleden, in augustus 1975, massaal racisme in een ongekende vorm uitbrak. Destijds achtervolgden zo'n 300 jongeren uit Erfurt gedurende drie dagen 25 Algerijnse contractarbeiders door het stadscentrum en pleegden brute aanvallen die voor veel vluchtelingen in ziekenhuizen terechtkwamen. Deze rellen worden beschouwd als de eerste in hun soort in Duitsland na 1945 en laten zien hoe diepgeworteld racisme zelfs in een zogenaamd antifascistische samenleving was. Deutschlandfunk meldt dat het geweld werd veroorzaakt door verzonnen beschuldigingen van vermeende verkrachting die de bevolking tegen de Algerijnse arbeiders ophitste.

Van 10 tot 13 augustus brak er chaos uit in Erfurt. Racistische geruchten en misverstanden leidden tot een golf van agressie die niet alleen fysiek geweld tegen de arbeiders uitoefende, maar ook de sociale spanningen zichtbaar maakte die in de DDR min of meer onder het tapijt werden geveegd. Verschillende rapporten, waaronder die van het Federaal Agentschap voor Burgereducatie, benadrukken dat de SED-regering deze incidenten als onaangenaam gevoelig beschouwde en de gebeurtenissen daarom grotendeels in de doofpot stopte.

Een blik op de achtergrond

Maar wat was de echte achtergrond? In de DDR was de behoefte aan arbeiders zo groot dat in april 1974 een overeenkomst werd ondertekend om Algerijnse arbeiders te sturen. Tussen 1974 en 1984 kwamen ruim 8.000 Algerijnse migranten naar de DDR om te werken in de kolen- en bouwmaterialenindustrie. Deze mannen leefden onder beperkte omstandigheden in gecentraliseerde slaapzalen en hadden weinig contact met de lokale bevolking. Historici suggereren dat dit isolement en de heersende racistische denkpatronen, ondanks het officiële antifascisme van de DDR, een voedingsbodem vormden voor deze rellen. n-tv benadrukt dat de veiligheidsautoriteiten van de DDR tijdens de gebeurtenissen onderzoeken zijn gestart, maar deze nauwelijks serieus zijn voortgezet.

Op 10 augustus begonnen de gewelddadige botsingen en de politie werd gedwongen tussenbeide te komen om Algerijnse arbeiders te beschermen. Maar de officiële autoriteiten leken weinig interesse te hebben in het aanpakken van racisme als een sociaal probleem. Slechts vijf mensen werden uiteindelijk veroordeeld voor hun rol in de rellen. Deze houding zorgde ervoor dat veel spanningen en conflicten niet door het grote publiek werden besproken en dat racisme in de DDR nauwelijks als fenomeen werd opgemerkt.

Een herinnering die al lang had moeten wachten

Als onderdeel van de herdenkingsevenementen ter gelegenheid van de 50e verjaardag van de racistische rellen in Erfurt zullen op 10 en 11 augustus 2025 verschillende herdenkingsevenementen plaatsvinden, georganiseerd door instellingen zoals de Universiteit van Erfurt en de herdenkingsplaats Topf & Söhne. Deze initiatieven zijn een teken dat de samenleving klaar is om met dit pijnlijke verleden om te gaan en de slachtoffers niet te vergeten.

Het publiek erkent steeds meer dat racisme niet alleen een kwestie is van individueel gedrag, maar ook diepgewortelde sociale structuren treft. Dergelijke herdenkingen zijn daarom noodzakelijk om de stemmen van de getroffenen te horen en om van de geschiedenis te leren. Als we terugkijken op wat er in Erfurt is gebeurd, wordt één ding duidelijk: het is de hoogste tijd om racisme en discriminatie openlijk aan te pakken – niet alleen ter wille van de herinneringen, maar om een ​​betere toekomst te creëren.