Geschil over waarschuwingsstaking: rechtbank beslist over de toekomst van kerkelijke arbeidsrechten!
Op 12 november 2025 zal de arbeidsrechtbank van Erfurt een zaak van Weimar behandelen over waarschuwingsstakingen door kerkelijke werkgevers.

Geschil over waarschuwingsstaking: rechtbank beslist over de toekomst van kerkelijke arbeidsrechten!
Een verhit onderwerp in de discussie over arbeidsomstandigheden in kerkelijke instellingen wordt vandaag gehoord bij de arbeidsrechtbank in Erfurt. Vanaf 12.00 uur wordt daar een zaak uit Weimar behandeld, die mogelijk verstrekkende gevolgen kan hebben voor de ongeveer 35.000 medewerkers van Diakonie Mitteldeutschland. Dit is een juridisch geschil dat is ontstaan naar aanleiding van waarschuwingsstakingen georganiseerd door de vakbond Verdi in augustus en oktober 2024 in de Sophien- und Hufeland Klinikum in Weimar om betere collectieve onderhandelingen af te dwingen. N-TV meldt dat de Evangelische Kerk van Midden-Duitsland (EKM) en haar Diakonisches Werk een rechtszaak tegen deze stakingen hebben aangespannen en in eerste instantie een gerechtelijk verbod hebben kunnen verkrijgen. In deze zaak wordt nu de eerdere uitspraak van de rechtbank opnieuw onderzocht.
Hier komt het stakingsrecht samen met het zelfbeschikkingsrecht van de kerk, waardoor de kerken de arbeidsverhoudingen in speciale commissies kunnen regelen. Verdi riep op tot aparte collectieve onderhandelingen, wat door de kerk werd afgewezen. Bovenal staat de fundamentele uitspraak van de Federale Arbeidsrechtbank (BAG) uit 2012, die vakbonden verbood om kerkelijke werkgevers te staken, centraal in dit debat. De arbeidsrechtbank van Erfurt had in het verleden geoordeeld dat de verwijzing naar het kerkelijk arbeidsrecht niet duidelijk afweek van de wet - dit zou nu kunnen veranderen als de rechters in het voordeel van Verdi zouden beslissen.
Contrasten van fundamentele rechten
Het geschil roept fundamentele vragen op over de rechten van werknemers en het zelfbeschikkingsrecht van de kerken. Een uitspraak zou niet alleen de randvoorwaarden voor toekomstige collectieve onderhandelingen kunnen bepalen, maar ook licht kunnen werpen op de kwestie van de loongelijkheid in de kerkdienst. Hier verwijzen kerkelijke vertegenwoordigers naar het principe van de Derde Weg, dat een partnerschap tussen werknemers en werkgevers beoogt om conflicten zonder stakingen op te lossen. Volgens het principe mag conflictoplossing in de kerkdienst echter niet de vorm aannemen van arbeidsconflicten, omdat dit in tegenspraak zou zijn met de missie van de kerken. DBK leidt.
Ook de laatste ontwikkelingen op het gebied van de rechtspositie van de kerken houden hiermee verband. Een besluit van het Federale Constitutionele Hof in oktober 2023 versterkte het zelfbeschikkingsrecht van de kerken met betrekking tot aanwervingspraktijken, wat de huidige discussie verder op gang brengt. Nu valt nog te bezien welke richting de arbeidsrechtbank in Erfurt zal inslaan en welk signaaleffect dit zou kunnen hebben voor werknemers in kerkelijke instellingen in het hele land.