Το Berliner Ensemble θρηνεί τον πολιτιστικό ηγέτη Claus Peymann με ένα βιβλίο συλλυπητηρίων

Το Berliner Ensemble θρηνεί τον πολιτιστικό ηγέτη Claus Peymann με ένα βιβλίο συλλυπητηρίων

Ο κόσμος του θεάτρου έχασε έναν από τους μεγαλύτερους πρωταγωνιστές του: ο Claus Peymann πέθανε σε ηλικία 88 ετών. Πέθανε την Τετάρτη, 17 Ιουλίου 2025, στο Βερολίνο. Το Berliner Ensemble, όπου ο Peymann ήταν σκηνοθέτης για περισσότερα από 18 χρόνια, άφησε ένα βιβλίο συλλυπητηρίων στο φουαγιέ του box office προς τιμήν του γνωστού σκηνοθέτη και θεατρικού σκηνοθέτη. Εδώ, οι πενθούντες μπορούν να αφήσουν τις σκέψεις και τις αναμνήσεις τους ως τρόπο να αποτίσουν τα τελευταία τους σέβη στον θρύλο του θεάτρου. Όπως το καθημερινά νέα αναφέρει, το βιβλίο είναι μια έκφραση κοινού πόνου και ευγνωμοσύνης για όσα έχει κάνει ο Peymann για το θέατρο.

Γεννημένος στη Βρέμη, ο Peymann εργάστηκε σε φημισμένες σκηνές στη Γερμανία και την Αυστρία. Από το 1986 έως το 1999 ήταν διευθυντής του Burgtheater στη Βιέννη πριν ηγηθεί του Berliner Ensemble μέχρι το 2017. Η δουλειά του δεν ήταν μόνο καλλιτεχνική, αλλά και πολιτικά επηρεασμένη. Ο Πέιμαν ήταν γνωστός για τις προκλητικές του απόψεις και ενέργειές του, οι οποίες συναντήθηκαν συχνά με αντίσταση. Στη Στουτγάρδη ανακηρύχθηκε ακόμη και «δημόσιος εχθρός νούμερο ένα» αφού υποστήριξε μια έκκληση για δωρεές για τη δεξιά εξτρεμίστρια τρομοκράτη Γκούντρουν Ένσλιν. Ο ίδιος εξήγησε ότι οι τρομοκράτες πρέπει επίσης να θεωρούνται άνθρωποι, κάτι που του χάρισε όχι μόνο υποστήριξη αλλά και αυστηρή κριτική.

Πρωτοπόρος του πολιτικού θεάτρου

Η σημασία του Peymann για το πολιτικό θέατρο στη Γερμανία είναι αδιαμφισβήτητη. Άφησε μια μόνιμη εντύπωση, ιδιαίτερα σε μια παράδοση στην οποία θέματα όπως η κοινωνική αδικία και οι ταξικοί αγώνες παίζουν κεντρικό ρόλο. Η επιρροή του Μπέρτολτ Μπρεχτ, ενός από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του πολιτικού θεάτρου, είναι αδιαμφισβήτητη. Ο Peymann ήθελε επίσης να εμπνεύσει το κοινό να αναλάβει δράση. Στόχος του ήταν να κάνει το Berliner Ensemble «κυνόδοντα των ισχυρών», ένα εγχείρημα που δεν πέτυχε πλήρως. Εξέφραζε συχνά την κριτική του για τη θεατρική πολιτική του Βερολίνου και περιέγραφε πολλούς πολιτικούς ως «πολιτιστικούς φιλισταίους», κάτι που του κέρδισε όχι μόνο αξιοπιστία στο κοινό, αλλά και πολλούς αντιπάλους. Όπως το Φορά δίσκοι, το όνομά του και το στυλ του ήταν πάντα άρρηκτα συνδεδεμένα με μια πολιτική δήλωση.

Ο τελευταίος του σταθμός στο Berliner Ensemble σημαδεύτηκε από κριτικές συζητήσεις για πολιτικά ζητήματα. Παραμένει επίσης αξέχαστο ότι ο ίδιος ήταν υπεύθυνος για την απόλυση του ηθοποιού Herbert Grönemeyer λόγω της υποτιθέμενης έλλειψης ταλέντου του, μια απόφαση που αργότερα χαρακτήρισε ως ένα από τα χειρότερα λάθη του.

Μια διαρκής κληρονομιά

Ο Claus Peymann ήταν κάτι περισσότερο από σκηνοθέτης θεάτρου. Ήταν ένας πρωτοπόρος που διαμόρφωσε αποφασιστικά τον λόγο στο θεατρικό τοπίο. Η πολιτική διάσταση του θεάτρου, την οποία εξακολουθούν να καταλαμβάνουν πολλοί καλλιτέχνες και σκηνοθέτες σήμερα, είναι βαθιά ριζωμένη στην παράδοση που βοήθησε να διαμορφωθεί ο Peymann. Τα κοινωνικά επικριτικά κομμάτια που επισημαίνουν τις κοινωνικές αδικίες συνεχίζουν να είναι σημαντικά στο μυαλό του. Ο Ομοσπονδιακή Υπηρεσία για την Παιδεία του Πολίτη περιγράφει την εξελικτική εξέλιξη του πολιτικού θεάτρου, την οποία ο Peymann επηρέασε σημαντικά.

Ο θάνατός του αφήνει ένα κενό που δύσκολα θα καλυφθεί. Όμως η κληρονομιά του θα αντέξει και η ανάμνηση του έργου του και η δυνατή φωνή του θα αντηχούν στο γερμανικό και αυστριακό θέατρο για πολύ καιρό.