Herdenkingsevenement: Harald Arnold leest tegen het vergeten van de boekverbranding

Herdenkingsevenement: Harald Arnold leest tegen het vergeten van de boekverbranding

Op vrijdag 25 juli 2025 vindt er een heel bijzondere lezing plaats in de Fouqué Bibliotheek in Brandenburg an der Havel. De auteur Harald Arnold zal voorlezen uit de autobiografie van Oskar Maria Graf "Wij zijn gevangenen", die spannende inzichten biedt in Grafs leven vanaf de kindertijd tot het einde van de Eerste Wereldoorlog en tijdens de Sovjetrepubliek München. Deze lezing vindt plaats in het kader van de herdenking van de boekverbranding die op 27 juli 1933 plaatsvond in Brandenburg en vele andere steden in Duitsland. Het evenement begint om 16.00 uur. en toegang is gratis. Als het regent, vindt de lezing binnen plaats. Meer informatie kunt u verkrijgen door te bellen naar (03381) 58 42 03.

De boekverbranding, die deel uitmaakte van de nazi-campagne ‘Tegen de on-Duitse geest’, begon op 10 mei 1933 in verschillende Duitse steden. Alleen al in Berlijn werden ruim 20.000 boeken verbrand, waaronder werken van bekende schrijvers als Bertolt Brecht en Erich Kästner. Oskar Maria Graf, wiens werken het slachtoffer werden van deze verbrandingen, protesteerde met zijn oproep “Verbrand mij!” en bekritiseerde de toenmalige machthebbers. Tijdens het nationaal-socialistische bewind werden veel schrijvers en kunstenaars vervolgd, gearresteerd en moesten ze in ballingschap gaan. Graf zelf zei in een artikel dat hij geschokt was dat zijn boeken niet werden verbrand en eiste dat ze zouden worden overgedragen aan de ‘pure vlam van de brandstapel’. Deze treffende woorden weerspiegelen de weerstand die veel schrijvers tonen.

Een historisch overzicht

Terugkijkend op het dramatische verloop van de boekverbrandingen is het belangrijk om de wortels ervan te begrijpen. Deze acties waren niet alleen zinloze vernietiging, maar hadden ook een duidelijke politieke achtergrond. Nadat de nationaal-socialisten op 30 januari 1933 aan de macht kwamen, organiseerden leden van de Duitse Studentenvakbond, gesteund door de SA en SS, dit verschrikkelijke tafereel. Voor duizenden mensen die zich op het Operaplein hadden verzameld, verscheen minister van Propaganda Joseph Goebbels als hoofdspreker en creëerde de schijn van nationale eenheid door zogenaamd ‘on-Duitse’ ideeën uit te roeien.

In literair opzicht betekende Grafs oproep ook een niet te onderschatten steun voor andere dichters. Zijn protest inspireerde Bertolt Brecht tot het schrijven van een gedicht over de gruwelijke realiteit dat eigen werken niet in de vlammen mogen opgaan. Brecht, die zelf slachtoffer was van deze censuur, onderkende de absurde realiteit en publiceerde zijn gedachten daarover. Zijn woorden laten zien hoe literatuur en verzet sterk met elkaar verweven zijn en hoe belangrijk het is om vandaag de dag over deze onderwerpen na te denken.

Een teken van herinnering

De lezing in de Fouqué-bibliotheek is meer dan alleen een literair evenement; het is een eervolle herdenking van de slachtoffers van de boekverbrandingen en een krachtig symbool tegen vergeten. Graf en tal van andere schrijvers stonden voor waarden als vrijheid en eigenheid en zijn daarom tot op de dag van vandaag rolmodellen in de strijd tegen onderdrukking.

Gezien de huidige ontwikkelingen in verschillende delen van de wereld, waar censuur en het verbieden van literatuur weer op de agenda staan, blijft het herinneren en communiceren van deze geschiedenis van groot belang. De lezing is een essentieel onderdeel van deze herdenking en een uitnodiging voor iedereen die geïnteresseerd is in de kracht van literatuur en haar beschermende waarden.