De toekomst van de Europese veiligheid: Potsdam bespreekt strategieën!

De toekomst van de Europese veiligheid: Potsdam bespreekt strategieën!

Experts kwamen gisteren bijeen in Potsdam voor een spannende discussie over de toekomst van het Europese veiligheids- en defensiebeleid. De gebeurtenis vond plaats in het staatshoofdkwartier aan de Heinrich-Mann-Allee en was bijzonder relevant gezien de veranderende transatlantische veiligheidssituatie. De behoefte aan een onafhankelijke veiligheidsorganisatie voor Europa is relevanter dan ooit, nu de tweede ambtstermijn van de Amerikaanse president Donald Trump ruimte laat voor speculatie over de toekomstige rol van de VS als beschermende macht voor Europa. Deskundigen, waaronder dr. Ronja Kempin van de Science and Politics Foundation (SWP), bespraken de urgente uitdagingen en mogelijke maatregelen om de Europese veiligheidsarchitectuur te versterken. Het werd duidelijk dat de EU haar defensie- en veiligheidsbeleid opnieuw moet vormgeven om adequaat op de huidige ontwikkelingen te kunnen reageren.

Wat is de rol van de EU in de wereld? Fraser Cameron beschrijft de EU als een “ongebruikelijke supermacht”, ook al beschikt zij niet over de militaire middelen van een klassieke supermacht, maar beschikt zij nog steeds over een aanzienlijke “zachte macht” via haar enorme interne markt. De EU vertegenwoordigt momenteel 16% van de wereldhandel. De invloed van de EU op internationale normen, ook wel bekend als het “Brussels-effect”, zou echter binnenkort nog belangrijker kunnen worden. Op veel plaatsen, zelfs in landen als Indonesië en Brazilië, beïnvloeden deze normen de nationale praktijken. Maar de geopolitieke spanningen die zijn toegenomen als gevolg van de coronapandemie laten zien dat het aan de EU is om geschikte instrumenten te ontwikkelen voor haar buitenlands en veiligheidsbeleid.

De uitdagingen van het defensiebeleid

De discussie over een Europees leger is in een stroomversnelling geraakt sinds de woorden van Jean-Claude Juncker in 2015. Hij riep de EU op om een ​​sterker verenigd militair front te vormen. Hoewel er sindsdien vooruitgang is geboekt op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB), is er geen echte doorbraak geweest. Talrijke experts, waaronder Michael Gahler, lid van het Europees Parlement, en generaal Robert Brieger, voorzitter van het Europees Militair Comité, benadrukken dat hoewel een agressieoorlog in Europa de EU een opmerkelijk vermogen heeft gegeven om op te treden, het onduidelijk blijft of deze dynamiek zal aanhouden.

De discussie ging ook over de resultaten van de Conferentie over de Toekomst van Europa van 2021, waar nieuwe perspectieven voor de EU en haar ambities op het gebied van veiligheidsbeleid werden besproken. Uit enquêtes blijkt dat er onder de burgers duidelijk sprake is van versterking van het Europese buitenlands en veiligheidsbeleid, maar hoe de EU-landen op deze eisen zullen reageren valt nog te bezien. Er is een fundamentele verandering in het beleidsdenken nodig om ervoor te zorgen dat de EU een belangrijke rol speelt in de mondiale veiligheidsarchitectuur, vooral in een tijd waarin de dreiging van niet-statelijke actoren toeneemt en hybride oorlogsvoering aan de orde van de dag is.

Samenvattend is het debat over het Europese veiligheids- en defensiebeleid niet alleen een onderwerp voor politicologen of militaire strategen, maar raakt het iedereen in Europa. De vraag blijft: is de EU bereid zichzelf te positioneren als een serieuze speler op het wereldtoneel? Wat is er nodig om het veiligheidsbewustzijn in de lidstaten te vergroten en hen tot samenwerking aan te moedigen?

Voor meer informatie over dit onderwerp, bezoek Ontmoetingspunt Potsdam, Europa in de klas of ESUT.