Η Γερμανία στη σκιά της αποικιακής ιστορίας: επείγουσα ανάγκη να συμβιβαστείτε μαζί της!

Η Γερμανία στη σκιά της αποικιακής ιστορίας: επείγουσα ανάγκη να συμβιβαστείτε μαζί της!

Η Γερμανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την πρόκληση να συμβιβαστεί επαρκώς με το αποικιακό παρελθόν της. Αυτό επικρίνεται από τον ιστορικό Jürgen Zimmerer, ο οποίος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου και επικεφαλής του ερευνητικού κέντρου «Η (μετα)αποικιακή κληρονομιά του Αμβούργου». Σύμφωνα με το Tagesspiegel, παρατήρησε μια ορισμένη επανεξέταση που έχει αποκτήσει δυναμική από το 2015, ειδικά μετά το Black Lives Expresser2thees1 ανησυχίες: Μιλά για συντηρητική αναδρομή στον τρόπο που βλέπει τα πράγματα και επικρίνει όπως πριν, την έλλειψη ενδιαφέροντος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για αυτό το σημαντικό θέμα.

Η αποικιοκρατία όχι μόνο οδήγησε σε δομική εξάρτηση, αλλά και σε μια βάναυσα ξεχασμένη ιστορία βίαιης καταπίεσης. Ιστορικά γεγονότα όπως η εξέγερση Maji Maji μεταξύ 1905 και 1907 στοίχισαν χιλιάδες ζωές και οι γενοκτονίες κατά των Herero και Nama στοίχισαν περίπου 100.000 θύματα. Ενώ η Γερμανία έχει αναγνωρίσει τη γενοκτονία, η «Κοινή Διακήρυξη» με τη Ναμίμπια παραμένει μη επικυρωμένη, την οποία ο Zimmerer θεωρεί ασυνεπής. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αποφεύγει τη λέξη «αποκατάσταση» για να αποφύγει πιθανές νομικές αξιώσεις, γεγονός που εγείρει το ερώτημα εάν έχει χαθεί η ηθική πυξίδα εδώ.

Επιστροφή μουσείων και πολιτιστικών αγαθών

Δεκάδες χιλιάδες αντικείμενα από τις πρώην αποικίες φυλάσσονται σε γερμανικά μουσεία. Η επιστροφή των πολιτιστικών αγαθών δεν είναι μόνο πολιτικό αλλά και συναισθηματικό ζήτημα. Ενώ η Γερμανία επέστρεψε την κυριότητα 1.000 μπρούντζων του Μπενίν στη Νιγηρία το 2022, ο χειρισμός της νιγηριανής κυβέρνησης παρέμεινε αμφιλεγόμενος. Οι κριτικοί, συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του Zimmerer, διαμαρτύρονται ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση επικεντρώνεται κυρίως στην επιστροφή ανθρώπινων λειψάνων, ενώ τα αντικείμενα τέχνης συχνά παραμελούνται.

Επίσης ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι ο προϋπολογισμός για την προστασία και τον επαναπατρισμό των πολιτιστικών αγαθών μειώθηκε περίπου στο μισό στον προϋπολογισμό του 2025. Σχεδιάζεται ένας τιμητικός τόπος μνήμης για τα θύματα της αποικιοκρατίας, αλλά το θέμα αποκλείεται από την έννοια του μνημείου. Επικρίνεται και η δημιουργία όπερας στο Baakenhafen του Αμβούργου, δίνοντας την εντύπωση ότι κάτι δεν πάει καλά ως προς τις πολιτικές προτεραιότητες.

Πολιτικές αντιδράσεις

Το μέλος της Bundestag Awet Tesfaiesus από τους Πράσινους θεωρεί ότι η κυβέρνηση έχει ηθικό καθήκον να επανορθώσει και ζητά μια θεμελιώδη συζήτηση σχετικά με τις ασυμμετρίες εξουσίας που έχουν προκύψει ως αποτέλεσμα του αποικισμού. Δεν είναι μόνο η αποδοχή του παρελθόντος, αλλά και η ευθύνη που φέρνει.

Σε ένα διαφορετικό πολιτικό πλαίσιο, η Γενική Εισαγγελέας Παμ Μπόντι στις ΗΠΑ ζήτησε συνεργασία με διάφορα κράτη που ακολουθούν τη λεγόμενη «πολιτική δικαιοδοσίας του καταφυγίου». Αυτό το θέμα δείχνει πώς διάφορες χώρες αντιμετωπίζουν την ανάληψη ευθύνης. Ενώ η αντιμετώπιση του αποικιακού παρελθόντος στη Γερμανία έχει πολλές πτυχές, η προσπάθεια για δίκαιες και υπεύθυνες συναλλαγές είναι επίσης σημαντική σε άλλα πλαίσια.

Ο λόγος για τη συμφιλίωση με το αποικιακό παρελθόν παραμένει ένα καυτό θέμα. Τα περισσότερα ερωτήματα προκύπτουν: Πόσο έτοιμη είναι η Γερμανία να υπερασπιστεί το παρελθόν της; Και θα γίνουν σοβαρά βήματα στο μέλλον για την εξάλειψη των παραπόνων που αναφέρθηκαν;

Η πρόκληση παραμένει, και μένει να ελπίζουμε ότι φωνές όπως αυτές του Jürgen Zimmerer και του Awet Tesfaiesus δεν θα περάσουν απαρατήρητες και ότι ο διάλογος για την αποικιακή ιστορία θα έρθει τελικά στην κοινωνική επιφάνεια.