Zbrodniarze wojenni w Niemczech: bezpieczna przystań dla przestępców?

Zbrodniarze wojenni w Niemczech: bezpieczna przystań dla przestępców?

W Niemczech toczy się obecnie dyskusja, czy kraj ten jest bezpieczną przystanią dla zbrodniarzy wojennych. W nowej serii podcastów „Amnesty Germany”, która będzie nadawana na antenie WDR 5 od 12 lipca 2025 r., gospodarz Azadê Peşmen przedstawia historie osób dotkniętych skutkami przemocy, ich krewnych i ekspertów oraz konfrontuje słuchaczy z faktem, że niektórzy przestępcy żyją w kraju bez ponoszenia odpowiedzialności. Ta seria podcastów składa się z pięciu wnikliwych odcinków, które omawiają różne przypadki zbrodniarzy wojennych w tym kraju. Według WDR przedstawiono nie tylko najważniejsze sprawy, ale także wyzwania stojące przed wymiarem sprawiedliwości.

Pierwszy odcinek koncentruje się wokół pułkownika Anwara Raslana, którego tożsamość zostaje rozpoznana przez uchodźcę w Berlinie. Proces w Koblencji jest doskonałym przykładem złożonych kwestii wymiaru sprawiedliwości dotyczących ofiar. Drugi odcinek przedstawia historię Luisa Kyburga, byłego dowódcy wojskowego z Argentyny, który mieszka w Berlinie i jest poszukiwany za zbrodnie przeciwko ludzkości.

Znaczenie ludobójstwa

Ale dlaczego temat ludobójstwa jest tak ważny? Termin ukuty przez polsko-żydowskiego prawnika Rafaela Lemkina w 1944 roku ma wymiar zarówno prawny, jak i polityczny. Bundestag niedawno uznał Hołodomor, podczas którego w latach trzydziestych XX wieku aż siedem milionów Ukraińców zginęło z głodu, za „morderstwo głodowe” i ludobójstwo. Takie rozpoznania pomagają odcisnąć dokładne okoliczności tych tragedii w pamięci zbiorowej. Deutschlandfunk zwraca uwagę, że prawna definicja ludobójstwa obejmuje ukierunkowane zabijanie członków grupy chronionej, a także inne poważne czyny.

Konwencja ONZ o ludobójstwie z 1948 r., na której opiera się Konwencja o ludobójstwie, definiuje konkretne czyny stanowiące ludobójstwo i opisuje obowiązki stron traktatu w zakresie zapobiegania takim zbrodniom i karania ich. Ludobójstwo uznawane jest za zbrodnię przeciwko prawu międzynarodowemu, które wymaga od wszystkich państw zapewnienia, że ​​sprawcy zostaną pociągnięci do odpowiedzialności.

Ukryte schronienia dla przestępców

Natomiast trzeci odcinek „Amnesty Germany” traktuje o sprawie terrorysty z Państwa Islamskiego, skazanego w Niemczech za śmierć pięcioletniej dziewczynki. Szokujący wyrok jest pierwszym prawnie wiążącym wyrokiem w sprawie ludobójstwa na Jazydach. Czwarty odcinek skupia się na Talacie Paszy, centralnej postaci ludobójstwa Ormian, zastrzelonym przez Ormianina w Berlinie w 1921 r. Jednak niemiecki wymiar sprawiedliwości uniewinnił wówczas sprawcę i pojawia się pytanie, w jakim stopniu Niemcy były zaangażowane w to historyczne ludobójstwo.

Ostatni odcinek przedstawia atak na Sivas, podczas którego islamistyczni ekstremiści podpalili hotel Madımak w Sivas w 1993 r., podczas gdy odbywał się festiwal alewitów. Również w tym przypadku niektórzy sprawcy do dziś żyją w Niemczech bezkarnie. Historie te ilustrują, jak Niemcy patrzą na przerażające rozdziały swojej przeszłości i jakie wyzwania wiążą się z procesem prawnym.

Ogólnie rzecz biorąc, seria podcastów oferuje nie tylko wgląd w historie życiowe przestępców, ale także toczące się debaty na temat sprawiedliwości, odpowiedzialności i pogodzenia się z okrucieństwami – tematy, które są bardziej aktualne niż kiedykolwiek.