Εγκληματίες πολέμου στη Γερμανία: δικαιοσύνη ή κρυφτό;
Έρευνα εγκληματιών πολέμου στη Γερμανία: Εμπειρογνώμονες ρίχνουν φως στη δικαιοσύνη και τις νομικές προκλήσεις στο podcast «Amnesty Germany».

Εγκληματίες πολέμου στη Γερμανία: δικαιοσύνη ή κρυφτό;
Το ερώτημα εάν η Γερμανία είναι ασφαλές καταφύγιο για εγκληματίες πολέμου δεν αφορά μόνο τους δικηγόρους, αλλά και την ενδιαφερόμενη κοινωνία. Στη νέα σειρά «Amnesty Germany» στο WDR 5, με συντονιστή τον Azadê Peşmen, αυτό το εκρηκτικό θέμα διερευνάται σε βάθος. Η σειρά πέντε μερών αναδεικνύει περιπτώσεις εγκληματιών πολέμου που ζουν στη Γερμανία παρά τις φρικαλεότητες τους, εγείροντας το ερώτημα πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η επιδίωξη της δικαιοσύνης. Η αντιπαράθεση με τον συνταγματάρχη Anwar Raslan, έναν πρώην πράκτορα των μυστικών υπηρεσιών από τη Συρία, παρέχει μια εκφοβιστική εικόνα για το τι φαίνεται πιθανό στη Γερμανία. Ένας πρόσφυγας τον αναγνώρισε στο Βερολίνο και τον αντιμετώπισε με τα εγκλήματά του, τα οποία ήταν το αντικείμενο της δίκης του Κόμπλεντς. Το ζήτημα της δικαιοσύνης για τα θύματα τίθεται ξανά και ξανά. Το [WDR] αναφέρει πώς ο Λουίς Κίμπουργκ, ένας Αργεντινός στρατιωτικός διοικητής, ζει ανενόχλητος στο Βερολίνο, παρόλο που καταζητείται για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Γιατί δεν εκδίδεται στην Αργεντινή;
Μία από τις πιο διαδεδομένες δικαιολογίες για αδράνεια είναι η δυσλειτουργία των διεθνών νόμων. Η Bundestag αναγνώρισε το Holodomor, μια γενοκτονία που στοίχισε τη ζωή σε έως και επτά εκατομμύρια Ουκρανούς τη δεκαετία του 1930, ως «δολοφονία από πείνα». Αυτό στέλνει ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα, αλλά συνδέεται με το γεγονός ότι η συμφιλίωση με τέτοια μαζική βία μπορεί να πάρει δεκαετίες. [Deutschlandfunk] τονίζει ότι ο νομικός ορισμός της γενοκτονίας, που επινοήθηκε από τον Raphael Lemkin το 1944 και κατοχυρώθηκε στη Σύμβαση του ΟΗΕ για τη Γενοκτονία του 1948, έχει τόσο νομική όσο και πολιτική σημασία. Αυτή η σύμβαση είναι μια απάντηση στις φρικαλεότητες των Ναζί και αποκλείει την ασυλία των αρχηγών κρατών, η οποία είναι κεντρικής σημασίας για τη δίωξη εγκληματιών πολέμου στη Γερμανία.
Γενοκτονία και δικαιοσύνη
Τι ορίζει όμως στην πραγματικότητα τη γενοκτονία; Σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τη Γενοκτονία, πρόκειται για δολοφονίες, πρόκληση σοβαρών ταλαιπωριών ή σκόπιμη δημιουργία συνθηκών διαβίωσης που στοχεύουν στην καταστροφή μιας ομάδας. Σε αυτό το πλαίσιο, η [Σύμβαση Γενοκτονίας] κάνει λόγο για πράξεις που διαπράχθηκαν κατά εθνικών, εθνοτικών, φυλετικών ή θρησκευτικών ομάδων. Αυτός ο ορισμός διασφαλίζει ότι η πρόθεση καταστροφής θεωρείται ήδη γενοκτονία, ανεξάρτητα από το πόσα μέλη πραγματικά σκοτώθηκαν.
Αλλά μια ματιά στο παρελθόν αποκαλύπτει επίσης ότι η επιδίωξη της δικαιοσύνης συχνά σταματά. Το τελευταίο επεισόδιο του «Amnesty Germany» πραγματεύεται την επίθεση στο Σίβας το 1993, κατά την οποία ισλαμιστές πυρπόλησαν ένα ξενοδοχείο όπου διέμεναν οι συμμετέχοντες στο φεστιβάλ των Αλεβιτών. Δεκαετίες αργότερα, ορισμένοι από τους δράστες εξακολουθούν να ζουν ανενόχλητοι στη Γερμανία. Γιατί δεν ισχύει εδώ η αρχή του καθολικού δικαίου; Αυτές οι ερωτήσεις αντηχούν σε ολόκληρη τη σειρά και δείχνουν ότι πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από νομικές καταθέσεις. Σε τελική ανάλυση, είναι κοινωνικό καθήκον να συμβιβαστείς με το παρελθόν και να απαντήσεις στα μαλακά ερωτήματα της ανθρωπότητας.
Το να ζεις με τέτοια άλυτα ζητήματα δεν απαιτεί μόνο νομική επανεκτίμηση, αλλά και κοινωνική επανεξέταση. Δεδομένου του ιστορικού φόρτου, ο δρόμος προς τη δικαιοσύνη μπορεί να είναι δύσκολος, αλλά αναπόφευκτα οδηγεί μέσα από τη διαφώτιση και την κριτική συζήτηση. Ας εκπλαγούμε με το ποιες εξελίξεις θα διαμορφώσουν τόσο το νομικό πλαίσιο όσο και την κοινωνική μας συνείδηση τους επόμενους μήνες.