Gemeenten alert: we zijn zo slecht toegerust tegen cyberaanvallen!
Anhalt-Bitterfeld: IT-storingen tonen een gebrek aan veerkracht bij gemeenten. Bevindingen en noodzaak voor verbetering van de weerbaarheidsmonitor.

Gemeenten alert: we zijn zo slecht toegerust tegen cyberaanvallen!
Het onderwerp IT-storingen en cyberaanvallen is al lange tijd een hot topic in Duitsland, en de steden in Noordrijn-Westfalen zijn hiervan niet uitgesloten. De afgelopen jaren hebben verschillende regio's, waaronder het district Anhalt-Bitterfeld en meer dan 70 gemeenten in Noordrijn-Westfalen, ernstige IT-problemen ondervonden. Door deze storingen konden essentiële documenten zoals rijbewijzen, identiteitskaarten en geboorteakten niet worden afgegeven, wat een grote uitdaging vormde, vooral voor burgers. Zoals MDR meldt, biedt de veerkrachtmonitor nu ontnuchterende inzichten in de voorbereiding van gemeenten op dergelijke verstoringen.
Uit het onderzoek van crimineel directeur Dirk Kunze van de LKA Noordrijn-Westfalen blijkt duidelijk dat veel lokale besturen onvoldoende voorbereid zijn op cyberincidenten. Uit het onderzoek bleek dat een derde van de ondervraagde steden en districten aangaf dat IT-verstoringen enkele maanden konden duren. Daarnaast hebben veel gemeenten geen noodplannen en ontbreekt het aan de dringend noodzakelijke 24/7 beschikbaarheid voor ICT-noodgevallen. IT-beveiliging wordt vaak niet gezien als een gemeentelijk probleem. Dit is een alarmerende bevinding, omdat crisisbestendige structuren tegenwoordig onmisbaar zijn.
Middelen en behoefte aan samenwerking
Een ander punt dat bijdraagt aan de discussie over IT-veerkracht is de ongelijke voorbereiding van gemeenten, vooral in Saksen-Anhalt. Het Ministerie van Digitale Zaken wijst er daarbij op dat vooral kleinere gemeenten grote behoefte hebben aan verbetering. In Saksen is het zelfs een vereiste om elke twee jaar IT-noodscenario's te oefenen om de administratie op dergelijke situaties voor te bereiden. Deze proactieve aanpak zou een aantal problemen bij een stabiele dienstverlening kunnen verlichten.
Mike Schubert, de voormalige burgemeester van Potsdam, roept op tot de oprichting van coördinatiebureaus. Deze kunnen helpen om de administratie beter voor te bereiden op IT-storingen en een gemeenschappelijke strategie te ontwikkelen. Volgens de Weerbaarheidsmonitor, die intensief ingaat op het handelingsvermogen van gemeenten in crisissituaties, zou intergemeentelijke samenwerking een centrale rol moeten spelen. Verschillende mislukkingen, zoals in Anhalt-Bitterfeld in juli 2021 en bij Südwestfalen-IT in oktober 2023, hebben aangetoond hoe belangrijk het is dat gemeenten veerkrachtig blijven en in staat zijn om in tijden van crisis op te treden om aan hun wettelijke verplichtingen te voldoen.
Toekomstgerichte oplossingen
De uitdagingen op het gebied van IT-beveiliging mogen niet worden onderschat. De weerbaarheidsmonitor analyseert ook hoe steden en wijken hun vermogen om in dergelijke situaties te handelen zo snel mogelijk kunnen herstellen zonder afhankelijk te zijn van externe aanbieders. Het doel is een actieve en gecoördineerde aanpak die gemeenten speelruimte en coöperatieve veerkracht geeft. De focus ligt duidelijk op het garanderen dat de dienstverlening gegarandeerd blijft, ongeacht de stabiliteit van de IT-infrastructuur.
De inspanningen die op lokaal niveau nodig zijn, zijn niet alleen een reactie op mislukkingen uit het verleden, maar vormen ook een koers voor de toekomst. Het is niet voldoende om simpelweg tekorten te erkennen; Er zijn concrete maatregelen en een goed samenwerkingsnetwerk nodig. De weg is hobbelig, maar met een goede hand kunnen de steden in Noordrijn-Westfalen hun digitale veerkracht aanzienlijk verbeteren.
De Resilienzmonitor, die gemeenten ondersteunt bij het ontwikkelen en evalueren van maatregelen om in crisissituaties te kunnen blijven optreden, geeft hierover meer informatie.