Donkere hoofdstukken: lezing over de Gotha-hofkalender in kasteel Friedenstein

Donkere hoofdstukken: lezing over de Gotha-hofkalender in kasteel Friedenstein

Op woensdag 24 september kunnen geïnteresseerden in geschiedenis en cultuur zich verheugen op een spannende lezing in het kader van de jaarlijkse tentoonstelling van de Gotha Research Library. Om 18:15 uur in de Spiegelzaal van kasteel Friedenstein zal spreker Hannah Boeddeker van de Universiteit van Hamburg spreken over een weinig onderzocht hoofdstuk uit de Duitse geschiedenis. Haar onderwerp: “Tussen economie en ideologie: Perthes Verlag en de opkomst van een adelregister 1918–1925”.

De focus van het evenement ligt op de ontwikkeling en betekenis van de Gotha “Hofkalender”, die sinds de 19e eeuw jaarlijks wordt gepubliceerd als een belangrijke gids voor de Duitse adel. Na de goedkeuring van de grondwet van Weimar in 1918, waarbij de aristocratische privileges werden afgeschaft, onderging deze publicatie een fundamentele transformatie. In de jaren twintig en dertig veranderde de kalender van het hof in een adelregister met racistische en biologische connotaties, dat de radicalisering van de adel weerspiegelde en werd gevormd door de economische en ideologische motivaties van uitgeverij Perthes. Alle geïnteresseerden zijn van harte uitgenodigd, de toegang is gratis.

Een donker hoofdstuk in de geschiedenis

De lezing beperkt zich niet alleen tot een academisch publiek, maar biedt het grote publiek ook toegang tot een onderwerp dat vele facetten van het sociale leven in het begin van de 20e eeuw belicht. Deze ontwikkelingen zijn significant in het licht van het feit dat er meer vraag is dan ooit naar historische kennis in een hedendaagse context die wordt gekenmerkt door toenemende antisemitische tendensen in Duitsland. Volgens ballardbrief.byu.edu is het antisemitisme in Duitsland sinds de hereniging in de jaren negentig in opkomst. Vijandigheid jegens Joden uit zich niet alleen in woorden, maar uit zich ook in geweld en complottheorieën tegen Joodse mensen.

Wat vooral beangstigend is, is de onzekerheid binnen de Joodse gemeenschap, die zich bedreigd voelt door toenemende aanvallen en vandalisme. De statistieken laten een zorgwekkende toename van antisemitische misdaden zien, van 1.268 in 2010 naar 3.028 in 2021. Dit roept vragen op over de effectiviteit van de Holocaust-educatieprogramma’s die zijn ontworpen om antisemitische vooroordelen tegen te gaan.

Antisemitisme in een historische context

Om de huidige antisemitische stemming in het land te begrijpen, is het de moeite waard om naar de geschiedenis te kijken. Zoals [bpb.de](https://www.bpb.de/themen/antisemitismus/dossier-antisemitismus/37948/antisemitismus-im-19-und-20-jahr Jahrhundert/) uitlegt, was antisemitisme tot de 19e eeuw religieus gemotiveerd. Vanaf het einde van de 19e eeuw ontstond er echter ‘raciaal antisemitisme’, dat gebaseerd was op pseudo-wetenschappelijke theorieën en gericht was op de uitsluiting en uitroeiing van de Joodse bevolking. De term ‘antisemitisme’ werd in 1879 door Wilhelm Marr bedacht en werd in verband gebracht met het debat over de emancipatie van joden in Duitsland.

In de meest turbulente tijden, zoals tijdens en na de Eerste Wereldoorlog, werden antisemitische clichés en vooroordelen aangewakkerd, die tijdens het nazitijdperk hun uiterste hoogtepunt bereikten. De effecten van deze ideologieën bepalen het huidige sociale klimaat en de perceptie van het Joodse volk in Duitsland, aangezien ze vaak in verband worden gebracht met misdaad en terrorisme.

Het komende evenement is niet alleen een historisch overzicht, maar ook een herinnering om actief met de geschiedenis bezig te zijn om de uitdagingen van het heden beter aan te kunnen gaan. Voel je uitgenodigd om meer te leren over de complexe relatie tussen adel, economie en antisemitisme en deel te nemen aan deze belangrijke discussie.