Klimaatverandering treft Berlijn: stadsbomen sterven af, droogte blijft een uitdaging!
TU Berlin onderzoekt aanpassingen aan extreme weersomstandigheden in Berlijn-Brandenburg. Droogte en zware regenval vormen grote uitdagingen.

Klimaatverandering treft Berlijn: stadsbomen sterven af, droogte blijft een uitdaging!
De uitdagingen van de klimaatverandering zijn ook duidelijk merkbaar in de regio Berlijn-Brandenburg. Het wetenschappelijk team rond Prof. Dr. Eva Paton van de TU Berlijn onderzoekt aanpassingsmaatregelen aan extreme weersomstandigheden als onderdeel van het project “Climate and Water under Change” (CliWaC). Vooral de laatste jaren hebben laten zien hoe belangrijk het is om je voor te bereiden op droogte en zware regenval. Vanaf 2018 heeft Duitsland twee opeenvolgende jaren van droogte meegemaakt, wat heeft geleid tot dramatische veranderingen in het landschap.
Droogte en droogte werden tot 2018 crimineel verwaarloosd in het Duitse hydrologische onderzoek. Alleen het enorme gebrek aan water en de daarmee gepaard gaande bosbranden zorgden voor een heroverweging. Zelfs de stadsbomen in Berlijn lijden onder deze omstandigheden: door een gebrek aan irrigatiesystemen worden ze vaak verlaten, wat leidt tot een zorgwekkende achteruitgang van groene oases.
Neerslag als uitdaging
In Duitsland wordt neerslag vaak gezien als een probleem en niet als een waardevolle hulpbron. “Mos en rot” is waar veel mensen aan denken als ze denken aan water in stedelijke gebieden – maar het team van prof. Paton wil daar verandering in brengen. Minder dan vijf procent van de gebieden in Brandenburg wordt geïrrigeerd, en tegelijkertijd nemen de temperaturen en de frequentie van bliksemdroogtes toe. Deze ontwikkelingen vormen een serieuze uitdaging voor de landbouw, waarbij weloverwogen strategieën nodig zijn.
Boeren worden mogelijk gedwongen over te schakelen op droogteresistente gewassen zoals gierst, soja en linzen, terwijl de regenval in de regio niet significant verandert. In plaats daarvan zijn het de langere pauzes in de regen en de intensere regenval die altijd voor verrassingen zorgen. Het CliWaC-project heeft tot doel regenwater op te vangen en op te slaan om afstroming via het riool te voorkomen.
Het behoud van stadsbomen
Een andere focus ligt op het behoud van stadsbomen in Berlijn. Het hoge sterftecijfer sinds 2018 is alarmerend en brengt de waardevolle biodiversiteit en luchtkwaliteit in de stad in gevaar. Om het voortbestaan van bomen te garanderen, moeten de omstandigheden voor hun verzorging dringend worden verbeterd. Suggesties voor het opvangen van regenwater zijn onder meer het aansluiten van daken op irrigatiesystemen, trogvormige boomschijven en reservoirs die hierop kunnen worden gericht.
Ondertussen is het plannen van stedelijke groene ruimten cruciaal. Het moet zich richten op de beschikbaarheid van water om de overlevingskansen van planten tijdens perioden van droogte te garanderen. Het valt nog te bezien of de verantwoordelijken in steden als Keulen deze uitdagingen zullen aanpakken, aangezien bewustzijn over duurzaam waterbeheer ook hier dringend nodig is.
De huidige weersomstandigheden, die worden gekenmerkt door veel bewolking, regen- en onweersbuien, maken duidelijk dat mensen zich ten goede of ten kwade zullen moeten aanpassen aan de klimaatverandering. Maar positieve ontwikkelingen zijn ook noodzakelijk. De komende weken kunnen we uitkijken naar hoe de discussie over klimaatadaptatie zich blijft ontvouwen, vooral in stedelijke omgevingen.
Een ander actueel onderwerp laat ook zien hoe de situatie er in andere regio’s uitziet: In de Uitgezonden door NDR de noodzaak van aanpassingsstrategieën voor extreme weersomstandigheden in steden wordt benadrukt. Ook hier is het duidelijk dat de uitdagingen niet alleen op het platteland, maar ook in de stedelijke centra enorm zijn. Het tijdperk van aanpassing is begonnen – en het zal spannend zijn om te zien hoe steden als Berlijn en Keulen daarop zullen reageren.