Το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας: Το Πότσνταμ συζητά στρατηγικές!

Το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας: Το Πότσνταμ συζητά στρατηγικές!

Εμπειρογνώμονες συναντήθηκαν χθες στο Πότσνταμ για μια συναρπαστική συζήτηση σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας. Η εκδήλωση έλαβε χώρα στα κεντρικά γραφεία του κράτους στο Heinrich-Mann-Allee και ήταν ιδιαίτερα επίκαιρη δεδομένης της μεταβαλλόμενης κατάστασης διατλαντικής ασφάλειας. Η ανάγκη για έναν ανεξάρτητο οργανισμό ασφαλείας για την Ευρώπη είναι πιο επίκαιρη από ποτέ, καθώς η δεύτερη θητεία του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αφήνει περιθώρια για εικασίες σχετικά με τον μελλοντικό ρόλο των ΗΠΑ ως προστατευτικής δύναμης για την Ευρώπη. Εμπειρογνώμονες συμπεριλαμβανομένης της Δρ. Ronja Kempin από το Science and Politics Foundation (SWP) συζήτησαν τις επείγουσες προκλήσεις και τα πιθανά μέτρα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Κατέστη σαφές ότι η ΕΕ πρέπει να επανασχεδιάσει την πολιτική της άμυνας και ασφάλειας προκειμένου να μπορέσει να ανταποκριθεί κατάλληλα στις τρέχουσες εξελίξεις.

Ποιος είναι ο ρόλος της ΕΕ στον κόσμο; Ο Fraser Cameron περιγράφει την ΕΕ ως μια «ασυνήθιστη υπερδύναμη», αν και δεν διαθέτει τους στρατιωτικούς πόρους μιας κλασικής υπερδύναμης, αλλά εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική «ήπια δύναμη» μέσω της τεράστιας εσωτερικής της αγοράς. Η ΕΕ αντιπροσωπεύει επί του παρόντος το 16% του παγκόσμιου εμπορίου. Ωστόσο, η επιρροή της ΕΕ στα διεθνή πρότυπα, γνωστή και ως «φαινόμενο των Βρυξελλών», θα μπορούσε σύντομα να γίνει ακόμη πιο σημαντική. Σε πολλά μέρη, ακόμη και σε χώρες όπως η Ινδονησία και η Βραζιλία, αυτά τα πρότυπα επηρεάζουν τις εθνικές πρακτικές. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εντάσεις που έχουν αυξηθεί ως αποτέλεσμα της πανδημίας του κορωνοϊού δείχνουν ότι εναπόκειται στην ΕΕ να αναπτύξει τα κατάλληλα μέσα για την εξωτερική της πολιτική και την πολιτική ασφάλειας.

Οι προκλήσεις της αμυντικής πολιτικής

Η συζήτηση για έναν ευρωπαϊκό στρατό έχει αποκτήσει δυναμική μετά τα λόγια του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ το 2015. Κάλεσε την ΕΕ να σχηματίσει ένα ισχυρότερο ενιαίο στρατιωτικό μέτωπο. Ενώ έκτοτε έχει σημειωθεί πρόοδος στην Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ), δεν υπήρξε ουσιαστική σημαντική πρόοδος. Πολλοί ειδικοί, όπως ο Michael Gahler, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και ο στρατηγός Robert Brieger, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Στρατιωτικής Επιτροπής, τονίζουν ότι ενώ ένας επιθετικός πόλεμος στην Ευρώπη έχει δώσει στην ΕΕ αξιοσημείωτη ικανότητα δράσης, παραμένει ασαφές εάν αυτή η δυναμική θα διαρκέσει.

Η συζήτηση έθιξε επίσης τα αποτελέσματα της Διάσκεψης του 2021 για το Μέλλον της Ευρώπης, η οποία συζήτησε νέες προοπτικές για την ΕΕ και τις φιλοδοξίες της για την πολιτική ασφάλειας. Οι έρευνες δείχνουν μια σαφή ψήφο μεταξύ των πολιτών για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, αλλά το πώς θα ανταποκριθούν τα κράτη της ΕΕ σε αυτά τα αιτήματα μένει να φανεί. Απαιτείται μια θεμελιώδης αλλαγή στον τρόπο σκέψης πολιτικής για να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφάλειας, ειδικά σε μια εποχή που η απειλή από μη κρατικούς παράγοντες αυξάνεται και ο υβριδικός πόλεμος είναι η ημερήσια διάταξη.

Συνοψίζοντας, η συζήτηση για την ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας και άμυνας δεν είναι μόνο ένα θέμα για πολιτικούς επιστήμονες ή στρατιωτικούς στρατηγικούς, αλλά επηρεάζει όλους στην Ευρώπη. Το ερώτημα παραμένει: Είναι η ΕΕ έτοιμη να τοποθετηθεί ως σοβαρός παίκτης στην παγκόσμια σκηνή; Τι χρειάζεται για να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση σχετικά με την ασφάλεια στα κράτη μέλη και να ενθαρρυνθούν να συνεργαστούν;

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτό το θέμα επισκεφθείτε Σημείο συνάντησης Πότσνταμ, Η Ευρώπη στην τάξη ή ESUT.