Διαδικασία Δουβλίνου: Γιατί η Γερμανία αποτυγχάνει ολοένα και περισσότερο λόγω των χωρών της ΕΕ

Διαδικασία Δουβλίνου: Γιατί η Γερμανία αποτυγχάνει ολοένα και περισσότερο λόγω των χωρών της ΕΕ

Μια αξιοσημείωτη έκθεση καθιστά σαφές ότι η Γερμανία έχει ανάγκη επαναπατρισμών σε άλλες χώρες της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2025 ως αποτέλεσμα της διαδικασίας του Δουβλίνου, η οποία έχει ξεβραστεί. Συνολικά 20.574 αιτήματα για εξαγορά στάλθηκαν σε άλλες χώρες, αλλά ο πραγματικός επαναπατρισμός των μεταναστών ήταν κατώτερος των προσδοκιών: μόνο 3.109 μετανάστες, δηλαδή περίπου το 15 τοις εκατό, επαναπατρίστηκαν πραγματικά. Αυτό υπογραμμίζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η γερμανική μεταναστευτική πολιτική.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη αν σκεφτεί κανείς τις επανεισδοχές: άλλες χώρες της ΕΕ έχουν ζητήσει την επιστροφή 7.937 μεταναστών συνολικά, με το αίτημα να ικανοποιείται σε 2.326 περιπτώσεις (περίπου 29 τοις εκατό). Μεταξύ των αιτημάτων της Γερμανίας προς την Ιταλία, τα οποία ανέρχονται σε 3.824 αιτήματα εξαγοράς, δεν υπήρξε ούτε μία περίπτωση επαναπατρισμού, αν και η Ιταλία συμφώνησε σε 4.477 αιτήματα, ορισμένα από το προηγούμενο έτος. Αυτό θέτει υπό αμφισβήτηση τη διαδικασία του Δουβλίνου, η οποία υποτίθεται ότι ρυθμίζει τον καθορισμό της ευθύνης για τις διαδικασίες ασύλου στην ΕΕ.

Η διαδικασία του Δουβλίνου υπό εξέταση

Όπως το καθημερινά νέα περιγράφει, θα υπάρξει σημαντική αύξηση των περιπτώσεων το 2023 και το 2024 στις οποίες οι γερμανικές αρχές απέτυχαν να μεταφέρουν αιτούντες άσυλο στις υπεύθυνες χώρες εταίρους της ΕΕ σύμφωνα με τις απαιτήσεις της διαδικασίας του Δουβλίνου. Σε πολλές περιπτώσεις έχει ήδη δοθεί επίσημη έγκριση. Η ίδια η διαδικασία ορίζει ότι οι αιτούντες άσυλο πρέπει να υποβάλουν αίτηση στο κράτος μέλος στο οποίο εισήλθαν για πρώτη φορά στην ΕΕ, προκειμένου να μην μπορούν να υποβάλουν αιτήσεις ασύλου σε πολλές χώρες.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό παράδειγμα βρίσκουμε στην περίπτωση ενός ύποπτου δράστη στο Aschaffenburg, του οποίου η επιστροφή στη Βουλγαρία δεν μπόρεσε να πραγματοποιηθεί έγκαιρα λόγω καθυστερήσεων στη διεκπεραίωση. Αυτό δείχνει ξεκάθαρα ότι ακόμη και με έγκριση, η γραφειοκρατία μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο.

Εμπόδια και προκλήσεις

Προκειμένου να καθοριστεί η ευθύνη και οι σχετικές προθεσμίες, η διαδικασία του Δουβλίνου παρέχει σαφείς κανονισμούς. Η μεταφορά πρέπει να πραγματοποιηθεί εντός μέγιστης περιόδου έξι μηνών από τη στιγμή που η χώρα υποδοχής έχει δώσει τη συγκατάθεσή της. Σε αντίθετη περίπτωση θα μεταφερθεί η ευθύνη από το αρχικό κράτος μέλος στη Γερμανία. Αυτό ασκεί πρόσθετη πίεση στις γερμανικές αρχές και οδηγεί σε ανησυχητική αύξηση των ημιτελών υποθέσεων.

Το 2023, η Γερμανία υπέβαλε αίτηση για περισσότερες από 74.600 υποθέσεις, από τις οποίες μόνο περίπου 5.000 μπορούσαν να μεταφερθούν. Το 2024, τα αιτήματα ξεπέρασαν και πάλι τις 74.000, αλλά έγιναν μόνο περίπου 5.800 μεταφορές. Ιδιαίτερα ανησυχητικό: η Ιταλία, η οποία στο παρελθόν έθεσε συχνά αδύνατους όρους για μεταγωγές επιστροφής, ανέλαβε μόνο τρεις περιπτώσεις από τη Γερμανία πέρυσι, αν και δόθηκαν περισσότερες από 10.000 συναινέσεις για επανεισδοχή. Στη συζήτηση για τη μεταναστευτική πολιτική, η συνεργασία εντός της ΕΕ αποδεικνύεται πρόκληση όταν τα εθνικά συμφέροντα συγκρούονται.

Ο Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Μετανάστευσης και Προσφύγων επισημαίνει την πολυπλοκότητα της διαδικασίας, η οποία όχι μόνο λαμβάνει υπόψη τη νομική βάση, αλλά και τις πρακτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αρχές μετανάστευσης και η ομοσπονδιακή αστυνομία. Σε πολλές περιπτώσεις, τα γερμανικά δικαστήρια έχουν μπλοκάρει τις μεταφορές στην Κροατία λόγω ανησυχιών σχετικά με τη δέουσα διαδικασία και τις συνθήκες διαμονής.

Η μεταναστευτική πολιτική στη Γερμανία αντιμετωπίζει επομένως τεράστιες προκλήσεις που όχι μόνο επηρεάζουν την τρέχουσα κατάσταση, αλλά θα μπορούσαν επίσης να έχουν εκτεταμένες συνέπειες για το μέλλον των διαδικασιών ασύλου στην Ευρώπη. Φαίνεται ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι πρέπει να βρουν μια καλύτερη σύνδεση μεταξύ τους προκειμένου να καταρρίψουν τις αδιέξοδες δομές και να αναπτύξουν βιώσιμες λύσεις.