Dublinprocedure: waarom Duitsland steeds meer faalt vanwege EU-landen

Dublinprocedure: waarom Duitsland steeds meer faalt vanwege EU-landen

Een opmerkelijk rapport maakt duidelijk dat Duitsland in de eerste helft van 2025 behoefte heeft aan repatriëringen naar andere EU-landen als gevolg van de weggespoelde Dublinprocedure. Er werden in totaal 20.574 overnameverzoeken naar andere landen gestuurd, maar de daadwerkelijke repatriëring van migranten bleef achter bij de verwachtingen: slechts 3.109 migranten, oftewel zo’n 15 procent, werden daadwerkelijk gerepatrieerd. Dit benadrukt de uitdagingen waarmee het Duitse migratiebeleid wordt geconfronteerd.

De situatie wordt nog ingewikkelder als je de overnames in ogenschouw neemt: andere EU-landen hebben in totaal om de terugname van 7.937 migranten verzocht, waarbij het verzoek in 2.326 gevallen (ongeveer 29 procent) werd ingewilligd. Onder de verzoeken van Duitsland aan Italië, die in totaal 3.824 overnameverzoeken bedroegen, was er geen enkel geval van repatriëring, hoewel Italië instemde met 4.477 verzoeken, sommige van het voorgaande jaar. Dit zet de Dublinprocedure, die de vaststelling van de verantwoordelijkheid voor asielprocedures in de EU zou moeten regelen, ter discussie.

De Dublin-procedure in herziening

Zoals de dagelijks nieuws beschrijft, zal er in 2023 en 2024 een aanzienlijke toename zijn van het aantal gevallen waarin de Duitse autoriteiten er niet in zijn geslaagd asielzoekers over te dragen aan de verantwoordelijke EU-partnerlanden in overeenstemming met de vereisten van de Dublin-procedure. In veel gevallen is er al officiële goedkeuring verleend. De procedure zelf bepaalt dat asielzoekers een aanvraag moeten indienen in de lidstaat waar zij voor het eerst de EU zijn binnengekomen, om te voorkomen dat zij in meerdere landen asielaanvragen indienen.

Een bijzonder onthullend voorbeeld vinden we in het geval van een vermoedelijke aanvaller in Aschaffenburg, wiens terugkeer naar Bulgarije niet op tijd kon plaatsvinden vanwege vertragingen in de verwerking. Hieruit blijkt duidelijk dat zelfs met goedkeuring de bureaucratie een beslissende rol kan spelen.

Obstakels en uitdagingen

Om de verantwoordelijkheid en de daarbij behorende termijnen vast te stellen, voorziet de Dublinprocedure in heldere regels. De overdracht moet plaatsvinden binnen een termijn van maximaal zes maanden nadat het ontvangende land toestemming heeft gegeven. Indien dit niet gebeurt, zal de verantwoordelijkheid worden overgedragen van de oorspronkelijke lidstaat naar Duitsland. Dit legt extra druk op de Duitse autoriteiten en leidt tot een zorgwekkende toename van het aantal onafgemaakte zaken.

In 2023 heeft Duitsland ruim 74.600 zaken aangevraagd, waarvan er slechts ongeveer 5.000 daadwerkelijk konden worden overgedragen. In 2024 bedroeg het aantal aanvragen opnieuw ruim 74.000, maar vonden er slechts ongeveer 5.800 overdrachten plaats. Bijzonder alarmerend: Italië, dat in het verleden vaak onmogelijke voorwaarden stelde aan terugkeeroverdrachten, nam vorig jaar slechts drie zaken over van Duitsland, hoewel er ruim 10.000 toestemmingen voor overname werden gegeven. In de discussie over het migratiebeleid blijkt samenwerking binnen de EU een uitdaging als nationale belangen botsen.

De Federaal Agentschap voor Migratie en Vluchtelingen wijst op de complexiteit van de procedure, waarbij niet alleen rekening wordt gehouden met de wettelijke basis, maar ook met de praktische uitdagingen waarmee de immigratieautoriteiten en de federale politie worden geconfronteerd. In veel gevallen hebben Duitse rechtbanken overdrachten naar Kroatië geblokkeerd vanwege zorgen over een eerlijk proces en de huisvestingsomstandigheden.

Het migratiebeleid in Duitsland staat daarom voor enorme uitdagingen die niet alleen de huidige situatie beïnvloeden, maar ook verstrekkende gevolgen kunnen hebben voor de toekomst van de asielprocedures in Europa. Het lijkt erop dat alle betrokkenen een betere verbinding met elkaar moeten vinden om vastgelopen structuren te doorbreken en duurzame oplossingen te ontwikkelen.