Basel rouwt om Shlomo Graber: een getuige van hoop is verdwenen

Basel rouwt om Shlomo Graber: een getuige van hoop is verdwenen

Er is een licht uitgegaan: Shlomo Graber, een belangrijke overlevende van de Holocaust en een kunstenaar met gevoel, is op 99-jarige leeftijd overleden. Zijn Israëlitische gemeenschap in Bazel maakte het trieste nieuws bekend. De Tsjechische inwoner, die zijn jeugd in Hongarije doorbracht, heeft zijn leven gewijd aan het herinneren en rapporteren van de verschrikkingen van de Holocaust. Ruim 35 jaar lang heeft hij zich ingezet om de verhalen en gevaren uit het verleden dichter bij de jongere generaties te brengen op scholen en openbare instellingen.

Graber, geboren op 13 juli 1926 in Maidan, werd met zijn gezin tijdens de Tweede Wereldoorlog als staatlozen naar Polen gedeporteerd. Deze stap leidde hem naar het getto en uiteindelijk naar Auschwitz, waar hij zijn hele familie verloor, behalve zijn vader. Graber zelf overleefde niet alleen Auschwitz, maar ook andere concentratiekampen zoals Fünfteichen en Görlitz voordat hij op 8 mei 1945 door het Rode Leger werd bevrijd. Zijn aangrijpende levensverhaal werd nooit geheim gehouden; In plaats daarvan bracht hij zijn ervaringen over in talloze publicaties, waaronder de werken ‘The Boy Who Didn’t Want to Hate’ en ‘Escaped Death Three Times’.

Het leven na de Holocaust

Na de oorlog emigreerde Graber in 1948 naar Israël, waar hij zeven jaar in het leger diende en daarna in de elektronica-industrie werkte. In 1989 verhuisde hij naar Bazel en werkte daar als schilder en auteur. Zijn oprechte schilderijen vonden vaak hun weg naar de galerie van zijn partner Myrtha Hunziker, waar hij omringd door zijn kunst leefde en zijn boodschap van liefde en verzoening verspreidde.

Zijn moeder had hem een ​​belangrijke les gegeven: ‘Liefde is sterker dan haat.’ Graber leefde dit credo tot het einde toe en pleitte voor begrip en tolerantie in een wereld die wordt bedreigd door extremisme en nationalisme. Zijn levensmissie was niet alleen om zijn persoonlijke ervaringen door te geven, maar ook om het bewustzijn van de gevaren van haat te vergroten. Herbert Rubinstein, voormalig uitvoerend directeur van de Joodse Gemeenschap in het Rijnland, uitte onlangs zijn bezorgdheid over de toenemende jodenhaat, wat de relevantie van Grabers inzet des te duidelijker maakt.

Een erfenis voor de toekomst

Graber was een van de laatste getuigen van de Holocaust in Zwitserland. Zijn nalatenschap wordt levend gehouden door projecten zoals “ZEUGNISSE”, gelanceerd door de Claims Conference en ZDF. Hier vertellen overlevenden hun levensverhalen om de herinneringen levend te houden. Deze initiatieven zijn essentieel omdat het, zoals de ZDF-redactie en geschiedenisdocenten benadrukken, steeds moeilijker wordt om hedendaagse getuigen te vinden die uit de eerste hand over de wreedheden kunnen rapporteren.

Hoewel het licht van Shlomo Graber nu verdwenen is, blijft zijn erfenis bestaan. De boodschappen van zijn werken en zijn leven zullen blijven inspireren en helpen de verbinding tussen het verleden en het heden te creëren. Deze kwesties zijn relevanter dan ooit, vooral in een tijd waarin extremisme weer in zwang is.

De stad Görlitz eerde Graber met het ereburgerschap en bondspresident Gauck ontving hem in 2015 in Berlijn. Daarmee werd niet alleen zijn persoonlijke lot geëerd, maar ook zijn rol als levende brug tussen verleden en heden. In Bazel zal hij herinnerd worden als een vormend lid van de Joodse gemeenschap.