50 jaar na het bloedbad: herinneringen aan de Algerijnse migranten uit Erfurt

50 jaar na het bloedbad: herinneringen aan de Algerijnse migranten uit Erfurt

In de zomer van 1975 vonden in Erfurt angstaanjagende gebeurtenissen plaats die nog steeds herinnerd worden. Van 10 tot 13 augustus waren er gewelddadige racistische rellen tegen Algerijnse arbeidsmigranten die daar waren gehuisvest. 50 jaar geleden werd het stadscentrum het decor van een meedogenloze jacht waarbij ongeveer 300 jonge Duitsers 25 Algerijnse contractarbeiders achtervolgden. Enkele Algerijnen raakten ernstig gewond en moesten naar het ziekenhuis worden gebracht. De rellen werden aangewakkerd door ongegronde geruchten over verkrachting en andere misdaden die zich snel verspreidden en een menigte mobiliseerden. migazin.de.

De brutale aanvallen begonnen na een openbaar festival en trokken al snel de aandacht van de Volkspolitie. Hierdoor werden honden naar de vluchtende Algerijnen gestuurd, wat tot verdere verwondingen leidde. De relschoppers werden niet onmiddellijk tegengehouden door de autoriteiten en de situatie escaleerde snel. Historicus Annegret Schüle maakte duidelijk dat racisme en rechts-extremistische tendensen ook in de DDR bestonden, ondanks officieel gepropageerd antifascisme. De gebeurtenis vertegenwoordigde de eerste massale racistisch gemotiveerde rellen in Duitsland na de Tweede Wereldoorlog, wat de dimensie van geweld illustreert, evenals de taz gedocumenteerd.

De gevolgen en de verwerking

Na de gebeurtenissen hebben de DDR-autoriteiten ongeveer twintig zaken geopend tegen vermoedelijke daders. Vijf van de hoofdrolspelers werden vervolgd en gestraft als ‘leiders en hooligans’. Dit gebeurde echter niet zonder dissonantie: de media berichtten over een verstoring van de openbare orde, maar niet over de racistische aanvallen zelf. In plaats daarvan werden de rellen geïntegreerd in het discours over ‘westerse infiltratie’ om de fundamentele antifascistische teneur van de DDR te verdedigen. ND-stroom benadrukt dat er decennialang geen openbare herdenking voor de slachtoffers was.

De minachtende benadering van racisme in de DDR en het vertrouwen op antifascistische idealen zijn sinds de jaren 2010 steeds meer onderdeel geworden van de publieke discussie. Momenteel zijn er herdenkingsevenementen gepland voor de 50e verjaardag van de rellen in Erfurt, die zullen plaatsvinden op 10 en 11 augustus 2025. Er wordt ook verwacht dat veel van de voormalige Algerijnse contractarbeiders aanwezig zullen zijn, die met plezier zullen terugkijken en tegelijkertijd de veranderingen in de herdenkingscultuur zullen ervaren.

Een kijkje in het verleden en het heden

Het migratieverdrag, dat vanaf 1974 Algerijnse mannen naar de DDR trok, was bedoeld om het acute tekort aan arbeidskrachten te dekken. Veel van deze jonge arbeiders waren destijds rond de twintig jaar oud en hadden de Algerijnse Onafhankelijkheidsoorlog al meegemaakt. Tussen 1974 en 1984 woonden ruim 8.000 Algerijnse migranten in de DDR, vaak geïsoleerd in slaapzalen zonder enige noemenswaardige integratie in de samenleving te ervaren. Het gevoel van saamhorigheid onder de Algerijnen, uitgedrukt in solidariteit en wederzijdse steun, blijft ook een belangrijk hoofdstuk in hun geheugen.

Zoals de ontwikkelingen rond de herdenkingsevenementen laten zien, blijft het verwerken van het verleden noodzakelijk om racisme en discriminatie in de huidige samenleving tegen te gaan. De hedendaagse getuigenverslagen die tijdens de gebeurtenissen worden verzameld, zijn van onschatbare waarde omdat ze directe toegang bieden tot ervaringen die vaak worden vergeten of onderdrukt. Een voorbeeld hiervan is het geval van Mohamed Kecheroud, die het contact met zijn kinderen verloor nadat hij in 1979 gedwongen werd de DDR te verlaten en sindsdien tevergeefs naar hen op zoek is.